حتماً شما هم این جمله را بارها شنیدهاید: «حالا بگذار زیر یک سقف برویم، کمکم خودم درستش میکنم!» این شاید یکی از پرتکرارترین و البته خطرناکترین تلههایی باشد که دختران و پسران در مسیر انتخاب همسر در آن میافتند. وقتی پای عشق و علاقه به میان میآید، چشمهایمان را روی تفاوتهای اساسی میبندیم و به معجزه تغییر دل خوش میکنیم. اما واقعیت روانشناختی آدمها چیز دیگری است. الهام امینی، روانشناس و زوجدرمانگر، با نگاهی دقیق به ریشههای شخصیت انسان، خط بطلانی بر این باورهای غلط میکشد و نقشه راه روشنی برای ارزیابی پیش از ازدواج ارائه میدهد.
شخصیت آدمها از کجا میآید؟
برای اینکه بدانیم آیا میتوانیم کسی را تغییر دهیم یا نه، اول باید بدانیم شخصیت او چطور شکل گرفته است. الهام امینی در این باره میگوید: «شخصیت حاصل تعامل ژنتیک، محیط، تربیت، تجربههای زندگی و انتخابهای فردی است. مطالعات ژنتیک رفتاری نشان میدهند که بسیاری از ویژگیهای شخصیتی مؤلفه ژنتیکی دارند؛ اما این به معنای آن نیست که شخصیت از بدو تولد بهطور کامل تعیین شده باشد.
برای مثال، ممکن است فردی از نظر خلقوخو مستعد اضطراب، هیجانپذیری یا برونگرایی بیشتری باشد، اما محیط، رابطه با والدین، فرهنگ، تجربههای مهم زندگی و فرایند یادگیری میتوانند بر نحوه بروز و تنظیم این ویژگیها اثر بگذارند.»
تغییر در بزرگسالی؛ توهم یا واقعیت؟
وقتی دو فرد بالغ تصمیم به ازدواج میگیرند، با شخصیتهایی شکلگرفته روبهرو هستند. این روانشناس با تاکید بر اینکه فشار همسر راهگشا نیست، توضیح میدهد: «شخصیت در بزرگسالی معمولاً نسبتاً پایدار است، اما کاملاً ثابت و غیرقابل تغییر نیست. برخی ویژگیهای شخصیتی در طول زندگی میتوانند تغییر کنند؛ با این حال، این تغییرات معمولاً تدریجیاند و نباید انتظار داشت فرد صرفاً تحت فشار همسر ناگهان به شخصیتی کاملاً متفاوت تبدیل شود.»
تغییرپذیری به معنای توانایی ما برای تغییر دادن دیگری نیست!
اما یک نکته مهم در این میان وجود دارد؛ اینکه یک ویژگی شخصیتی میتواند در طول زمان تغییر کند، به این معنا نیست که همسر میتواند آن ویژگی را مطابق میل خودش تغییر دهد. امینی در این باره میگوید: «بنابراین یک تفکیک مهم وجود دارد: تغییرپذیری با قابلیت تغییر دادن دیگری یکی نیست.»
او ادامه میدهد: «ممکن است یک فرد در طول زمان مسئولیتپذیرتر، آرامتر یا انعطافپذیرتر شود اما اینکه وارد رابطهای شویم با این انتظار که بعداً او را عوض میکنم یک خطای مهم در انتخاب همسر است.»
سه گام طلایی برای شناخت همسر آینده
برای داشتن یک انتخاب آگاهانه و دوری از این خطای شناختی، این روانشناس توصیه میکند در مسیر آشنایی و ازدواج حتماً بین سه فاکتور اساسی در وجود طرف مقابل تفاوت قائل شویم:
۱. صفات نسبتاً پایدار شخصیت: «مثل سطح کلی برونگرایی، وظیفهشناسی یا ثبات هیجانی.»
۲. الگوهای رفتاری قابل یادگیری و اصلاح: «مثل نحوه گفتوگو، حل تعارض، مدیریت خشم و مهارتهای ارتباطی.»
۳. ارزشها و باورهای بنیادین: «مثل نگاه فرد به تعهد، خانواده، فرزندآوری، پول، استقلال، وفاداری و سبک زندگی.»
در میان این سه معیار، دسته سوم میتواند سرنوشت و کیفیت یک رابطه زناشویی را رقم بزند. الهام امینی در پایان صحبتهایش روی اهمیت حیاتی این بخش دست میگذارد و آب پاکی را روی دست کسانی میریزد که میخواهند با عشق، تفاوتهای عمیق را بپوشانند: «مورد سوم اهمیت بسیار زیادی در انتخاب همسر دارد؛ چون ممکن است دو نفر در مهارتهای ارتباطی رشد کنند، اما اگر درباره مسائل بنیادین زندگی تعارض ارزشی عمیق و حلنشده داشته باشند، صرفِ علاقه و امید به تغییر طرف مقابل، مشکل را برطرف نمیکند.» منبع فارس انتهای پیام/
