به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی وزارت میراثفرهنگی، علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، با تبیین ابعاد علمی و تاریخی پرونده ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته»، این مجموعه را یکی از برجستهترین نمونههای معماری دفاعی، سازمان فضایی و نظام حکمرانی در تاریخ ایران دانست و اظهار کرد: پرونده الموت تمامی معیارهای لازم برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو را دارا بود؛ معیارهایی که اصالت، تمامیت، قدمت، ارزشهای معماری، جایگاه تاریخی، تأثیرگذاری تمدنی و یگانگی اثر را در بر میگیرد و در ارزیابیهای تخصصی نیز مورد تأیید قرار گرفت.
وی با اشاره به اینکه پرونده ثبت جهانی، تنها بر یک قلعه متمرکز نبوده، بلکه یک منظومه بههمپیوسته از استحکامات تاریخی را در بر میگیرد، افزود: هفت دژ تاریخی شامل الموت، لمبسر، نویزرشاه، شمسکلایه، قسطینلار، شیرکوه و ایلان، شبکهای منسجم از استحکامات دفاعی را تشکیل میدهند که هر یک بخشی از یک سامانه راهبردی بودهاند و تنها در ارتباط با یکدیگر معنا پیدا میکنند.
ایزدی با بیان اینکه منطقه الموت برای نزدیک به دو قرن، مرکز حکمرانی اسماعیلیان نزاری بوده است، تصریح کرد: اهمیت این مجموعه فقط به حضور حسن صباح محدود نمیشود، بلکه آنچه در پرونده ثبت جهانی مورد توجه قرار گرفت، شکلگیری یک نظام پیچیده مدیریتی، دفاعی و علمی در این جغرافیای کوهستانی بود؛ نظامی که در آن استحکامات دفاعی، دیدهبانی، ذخیره و توزیع آذوقه، مدرسه، کتابخانه، مراکز آموزشی و زیرساختهای مهندسی در قالب یک ساختار منسجم عمل میکردند.
مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراثفرهنگی ادامه داد: مطالعات باستانشناسی نزدیک به پنج دهه اخیر و بهویژه پژوهشهای سه دهه گذشته، ابعاد تازهای از حیات فرهنگی و اجتماعی منطقه الموت را آشکار کرده است. کشف فضاهای آموزشی، محراب، شواهد معماری و بقایای سکونتگاهها نشان میدهد که این مجموعه فراتر از یک دژ نظامی، بستری برای تولید دانش، آموزش و شکلگیری یک منظومه فکری بوده است.
وی با تاکید بر اینکه یکی از مهمترین وجوه تمایز الموت، دانش بومی ساکنان آن در سازگاری با محیط طبیعی بوده است، گفت: بهرهگیری از ظرفیتهای …
![[لیلا اردبیلی] میراث فرهنگی؛ فراتر از دیوار و سنگ](/news/u/2026-08-23/ettelaat-j0awm.jpg)
