ماءالشعیر، هندوانه، آبزرشک و انواع عرقیات؛ وقتی صحبت از سنگ کلیه میشود، برای هرکدام از این خوراکیها یک توصیه و نسخه خانگی وجود دارد؛ یکی میگوید سنگ را دفع میکنند، دیگری معتقد است مانع تشکیل آن میشوند و بعضیها هم آنها را جایگزین درمان پزشکی میدانند. اما آیا این خوراکیها واقعا میتوانند جلوی تشکیل سنگ را بگیرند یا سنگها را دفع کنند؟ یا بخش مهمی از این توصیهها بیشتر باورهای عامیانه هستند؟ این خوراکیها با سنگهای ما چه میکنند؟
سنگ کلیه زمانی شکل میگیرد که مواد معدنی و نمکهای موجود در ادرار در شرایطی که ادرار غلیظ شده است، به هم میچسبند و کریستال تشکیل میدهند. بنابراین مهمترین توصیه متخصصان کلیه برای پیشگیری از سنگ، برخلاف بسیاری از نسخههای خانگی، ساده است: «آب کافی بنوشید. در تابستانها و هوای گرم آب بیشتری بنوشید.»
افزایش حجم ادرار باعث رقیقتر شدن مواد سنگساز میشود و احتمال تشکیل سنگ را کاهش میدهد. دکتر فاطمه پوررضاقلی، فوق تخصص بیماریهای کلیه (نفرولوژیست) میگوید: «بعضی از این خوراکیها خاصیت ادرارآوری دارند و درواقع حجم ادرار را افزایش میدهند. افزایش حجم ادرار ممکن است تأثیراتی در دفع سنگ داشته باشد و فرد هم در عمل این تأثیر را مشاهده کند. با این حال، درباره این موارد نمیتوان با قطعیت صددرصدی آنها را تأیید یا رد کرد. چون مطالعات کافی درباره آنها انجام نشده است.»
ماءالشعیر و هندوانه معجزه نمیکنند اما ...
متخصصان میگویند پیشگیری از سنگ کلیه بیشتر از آنکه به یک «نسخه جادویی» وابسته باشد، به نوشیدن آب کافی، کاهش مصرف نمک، تغذیه متعادل و در افراد مبتلا به سنگهای تکرارشونده، بررسی نوع سنگ و عوامل مؤثر بر تشکیل آن وابسته است. بنابراین هیچ خوراکیای را نمیتوان جایگزین درمان پزشکی سنگ کلیه کرد.
پوررضاقلی هم میگوید: «درباره یک دارو میتوان با اطمینان گفت که مثلاً ۷۰ یا ۸۰ درصد اثربخشی دارد. چون دارو برای تولید، فرآیند مشخصی را طی میکند؛ اول روی مدلهای حیوانی مطالعه میشود، بعد در مطالعات انسانی مورد بررسی …
