مقایسه قیمت خرده فروشی بنزین در کشورهای همسایه نشان میدهد ایران همچنان فاصله قابلتوجهی با سایر کشورهای منطقه دارد.
بر اساس آخرین دادههای منتشرشده از پایگاه GlobalPetrolPrices، قیمت هر لیتر بنزین در کشورهایی مانند عربستان سعودی و عمان حدود ۰.۶۲ دلار، در امارات و بحرین حدود ۰.۶۵ دلار، در کویت حدود ۰.۳۴ دلار و در ترکیه بیش از ۱.۳ دلار است. در پاکستان نیز هر لیتر بنزین حدود ۰.۹ دلار و در ارمنستان بیش از ۱.۳ دلار قیمت دارد.
این در حالی است که بنزین سهمیهای در ایران با قیمت ۱۵۰۰ تومان و بنزین آزاد با نرخ ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومان عرضه میشود. اگر نرخ دلار را ۱۹۰ هزار تومان در نظر بگیریم، قیمت هر لیتر بنزین در بسیاری از کشورهای همسایه معادل دهها برابر قیمت بنزین ایران خواهد بود.
در حال حاضر قیمت هر لیتر بنزین سهمیهای معادل ۰.۰۰۷ دلار، بنزین آزاد نیز ۰.۰۱۵ و ۰.۰۲۶ دلار است. با محاسبه ساده در مییابیم که بنزین در ترکیه به عنوان یکی از کشورهای با بنزین گران در همسایگی ایران، ۵۰ برابر گرانتر از بنزین با نرخ ۵ هزار تومنی در ایران است. اگر مبنای محاسبه را بنزین سهمیهای در نظر بگیریم نیز، حتی کویت که یکی از ارزانترین کشورها در خرده فروشی بنزین است، بنزینی ۴۸ برابر گرانتر از ایران دارد.
باید توجه داشت که یکی از علتهای تفاوت قیمت در این کشورها معمولاً به دلیل تفاوت کیفیت و اکتان بنزین است. اگرچه قیمت بنزین سهمیهای در ایران ۱۵۰۰ تومان و نرخ آزاد آن ۳ و ۵ هزار تومان است، اما از نگاه اقتصاد انرژی، این ارقام، قیمت واقعی بنزین محسوب نمیشوند.
در محاسبات اقتصادی، معیار اصلی ارزشگذاری فرآوردههای نفتی، هزینه فرصت است؛ یعنی درآمدی که کشور میتواند از صادرات همان فرآورده به دست آورد. به همین دلیل، اقتصاددانان و نهادهای بینالمللی معمولاً قیمت فوب خلیج فارس (FOB Persian Gulf) را مبنای سنجش ارزش اقتصادی بنزین قرار میدهند.
قیمت فوب، بهای بنزین در …
