حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، درباره بالا رفتن قیمت ارز در کشور که برخی آن را ناشی از شرایط جنگی میدانند، اما افکار عمومی مطرح میکند که در زمان صلح هم شاهد کاهش آنچنانی قیمت ارز نیست و تنها درصد ناچیزی از آن کاسته میشود، عنوان کرد: سوال اینجاست که چرا نرخ ارز در بازار آزاد در حال نوسان است؟ این موضوع طبیعی است، زیرا تقاضای ارز در بازار آزاد قاچاق در حال افزایش است. بازار آزادی که اکنون نرخ آن به ۱۹۵ تا ۱۹۶ هزار تومان رسیده، طبق قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز یک بازار غیرقانونی است.
به گزارش ایلنا، این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای خاطرنشان کرد: چرا نرخ در بازار آزاد افزایش پیدا میکند؟ چون تقاضای غیرقانونی در این بازار در حال افزایش پیدا کردن است. حال تقاضای غیرقانونی چیست؟ تقاضا برای قاچاق ارز، قاچاق کالا، سفتهبازی و فرار سرمایه است؛ به طور مثال طرف میخواهد خانه خودش را بفروشد و از کشور خارج شود. فردی میخواهد ارز خریداری و در خانهاش نگهداری کند وقتی گران شد آن را به فروش برساند یا تقاضا برای قاچاق است که کالای قاچاق را وارد کنند، اینها تقاضا را در بازار آزاد بالا میبرند.
وی ادامه داد: همچنین بخشی از تقاضاها برای ارز قانونی است که بانک مرکزی قادر به تأمین آن نیست یا از طریق شبکه رسمی تأمین نمیشود و در نتیجه متقاضیان ناچار میشوند ارز مورد نیاز خود را از بازار آزاد تأمین کنند و همین موضوع موجب افزایش نرخ ارز میشود.
این نماینده مجلس با بیان اینکه اگر فرض کنیم دولت و بانک مرکزی نیازهای ارزی کشور در بخشهای قانونی از جمله مواد اولیه تولید، کالاهای سرمایهای، کالاهای اساسی و مواد مصرفی مورد نیاز کشور را از مسیر رسمی تأمین کند، صرف افزایش نرخ ارز در بازار آزاد قاچاق تأثیر چندانی بر تورم نخواهد داشت، گفت: فاجعه در جای دیگری رخ میدهد و آن این است که اکنون نرخ ارز رسمی به نرخ ارز بازار آزاد قاچاق متصل شده است.
وی افزود: این اتفاق چگونه رخ میدهد؟ بانک مرکزی چند نرخ برای ارز تعریف کرده است؛ یک نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی که برای دارو است و درجای خودش قرار دارد. نرخ دیگر مربوط به تالار مبادله است که اکنون در حال افزایش است و به ۱۵۰ هزار تومان رسیده است. نرخ دیگر، نرخ توافقی است که به صادرکنندگان اعلام شده با واردکنندگان توافق کنند و هر نرخی که تعیین کردند، مبنای واردات قرار گیرد. این نرخ توافقی تحت تأثیر نرخ بازار آزاد قاچاق است و زمانی که نرخ بازار آزاد به ۱۹۰ هزار تومان افزایش پیدا میکند، نرخ توافقی هم افزایش مییابد و در نتیجه قیمت واردات کالا از مسیرهای رسمی بالا میرود.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس بیان کرد: بانک مرکزی هم مطابق با افزایش نرخ ارز در بازار آزاد قاچاق نرخ تالار مبادله را هم افزایش میدهد که طی روزهای اخیر به بیش از ۱۵۰ هزار تومان رسیده است. در حالی که کالاهای اساسی، مواد اولیه و کالاهای سرمایهای از طریق همین تالار مبادله وارد کشور میشوند. بنابراین، هم نرخ تالار مبادله و هم نرخ توافقی، مستقیماً قیمت کالاهایی را که از مسیر رسمی وارد کشور میشوند و مورد نیاز هستند را گران میکنند.
وی تصریح کرد: احتمالا در صورتی که این روند ادامه داشته باشد طی یک تا دو ماه آینده شاهد موج جدیدی از تورم خواهیم بود که دلیل اتفاق افتادنش هم عمدتاً تحت تاثیر نرخ ارزی است که الان افزایش پیدا کرده است و ربط چندانی به کسری بودجه و نقدینگی ندارد، چرا؟ چون افزایش نرخ ارز مستقیما قیمت کالاها را بالا میبرد.
این نماینده مجلس ادامه داد: در حال حاضر نرخ ۱۵۰ هزار تومانی تالار مبادله که بانک مرکزی آن را گران کرده است، وارد بورس کالا میشود و بورس کالا هم مواد اولیه صنایع را تأمین میکند؛ در نتیجه قیمت مواد اولیه افزایش مییابد و هنگامی که کارخانه و بنگاههای تولید ما میخواهند مواد اولیه خریداری کنند این مواد اولیه گران شده است، لذا او از انبارش استفاده میکند و زمانی که موجودی انبار کارخانهها به پایان برسد، تولیدکنندگان ناچار خواهند بود مواد اولیه را با همین قیمتهای جدید خریداری کنند و در نهایت قیمت محصولات، از جمله لبنیات، پوشاک و خودرو و سایر کالاها، افزایش خواهد یافت.
وی با بیان اینکه گفته میشود علت این وضعیت نقدینگی و کسری بودجه دولت است، اظهار داشت: اکنون بذر تورمهای بالاتر در اقتصاد در حال کاشته شدن است و مدیریت اقتصادی که دولت به این شکل در پیش گرفته، یک مدیریت فاجعهبار است؛ یا دولت نمیداند چگونه اقتصاد را مدیریت میکند یا میداند عوارضاش چیست که این خیانت به جامعه ما است.
صمصامی تأکید کرد: صرف افزایش نرخ ارز در بازار آزاد قاچاق برای من محل نگرانی نیست، بلکه نگرانی اصلی آن است که این افزایش نرخ ارز از طریق افزایش نرخ تالار مبادله و افزایش قیمت پایه کالاها در بورس به سفره مردم منتقل شود و این فاجعه تولید میکند یعنی تورمی که در اقتصاد کشور در حال شکلگیری است، نتیجه سیاستگذاری اقتصادی دولت است.
وی افزود: خدا رحمت کند رهبر شهید را که در بهمنماه وقتی نرخ ارز بالا رفت فرمودند این قیمت طبیعی و منطقی نیست و نرخ ارز بازار آزاد قاچاق، نرخ دشمن است. اکنون دشمن به راحتی بازار ارز را مدیریت میکند، نرخ را افزایش میدهد و از طریق شبکه نفوذ خود آثار آن را به سفره مردم منتقل میکند تا زمینه اعتراضات را فراهم سازد و این مکانیزمی است که الان در حال رخ دادن است.
صمصامی در ادامه، درباره اخبار منتشرشده پیرامون آزادسازی منابع ارزی ایران و اینکه عنوان شده بود ریال این منابع پیشتر از سوی بانک مرکزی در اختیار دولت قرار گرفته است، حال باتوجه به شرایط تفاهمنامه چه اتفاقی در این زمینه خواهد افتاد، گفت: این منابع بلوکه هنوز آزاد نشده است. اینها منابعی بوده که ریال آن را دولت قبلاً دریافت و هزینه کرده و اگر آزادسازی صورت گیرد، ارز آن متعلق به بانک مرکزی است.
وی در پاسخ به این پرسش که با توجه به شرایط موجود، آیا احتمال آزادسازی این منابع وجود دارد، اظهار کرد: بعید میدانم در این شرایط آمریکا اجازه آزادسازی این منابع را بدهد تا ما بتوانیم از آن علیهاش استفاده کنیم. به نظر من، دشمن چنین کاری انجام نخواهد داد.
