رویداد۲۴| شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، سفر سهروزه خود به عربستان را با هدف گفتوگو درباره همکاریهای دوجانبه و تحولات منطقهای آغاز کرد. او در این سفر، عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان، اسحاق دار وزیر خارجه و شماری از مقامهای ارشد را همراه دارد و قرار است با محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، دیدار کند.
این سفر در شرایطی انجام میشود که پاکستان و قطر در تلاش برای میانجیگری میان آمریکا و ایران هستند. همچنین رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، برای دیدار با مقامهای سعودی و پاکستانی به عربستان سفر کرد.
سفر نخستوزیر پاکستان به عربستان سعودی در مقطعی انجام میشود که خاورمیانه یکی از پرتنشترین دورههای سالهای اخیر خود را تجربه میکند. در شرایطی که جنگ ایران و آمریکا و اسرائیل، امنیت خلیج فارس، مسیرهای انرژی و توازن قدرت منطقه را تحت تأثیر قرار داده، ریاض، اسلامآباد و آنکارا در حال نزدیکتر کردن مواضع امنیتی خود هستند.
به نوشته اسامه بن جاوید، خبرنگار الجزیره، اهمیت این سفر تنها به روابط دوجانبه عربستان و پاکستان محدود نمیشود، بلکه باید آن را در چارچوب تحولات گستردهتر منطقه دید؛ جایی که امنیت عربستان نه فقط برای خود این کشور، بلکه برای ترکیه و پاکستان نیز به موضوعی حیاتی تبدیل شده است.
همزمانی سفر نخستوزیر پاکستان با حضور مقامهای ارشد ترکیه در عربستان و مطرح شدن احتمال امضای توافق دفاعی مشترک میان سه کشور، این گمانه را تقویت کرده که ریاض به دنبال ایجاد یک شبکه امنیتی گستردهتر در کنار همکاریهای سنتی خود با آمریکا است. «توافق مکه»؛ نام تازه برای مثلث دفاعی ریاض، اسلامآباد و آنکارا
گزارشها حاکی است پیمان دفاعی سهجانبه عربستان، پاکستان و ترکیه که قرار است در جریان این دیدارها نهایی شود، با عنوان «توافق مکه» شناخته خواهد شد. نامگذاری این توافق با یکی از مهمترین شهرهای مذهبی جهان اسلام، نشاندهنده تلاش سه کشور برای برجسته کردن وزن سیاسی و امنیتی آن در سطح منطقه است.
در صورت نهایی شدن، این توافق میتواند یکی از مهمترین تلاشها برای ایجاد یک چارچوب دفاعی منطقهای در سالهای اخیر باشد؛ چارچوبی که توان مالی و انرژی عربستان، ظرفیت نظامی ترکیه و توان دفاعی پاکستان را در کنار یکدیگر قرار میدهد و میتواند بر معادلات امنیتی خاورمیانه …
![[علی دارابی] گرفتار دولت در دولت نشویم!](/news/u/2026-08-23/ettelaat-dxse1.jpg)