پیمان دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان در سایه مذاکرات هرمز؛ آرایش امنیتی منطقه در حال تغییر است

رویداد۲۴| در شرایطی که جهان در انتظار نهایی شدن توافق میان ایران و عمان برای بازگشایی تنگه هرمز و تعیین سازوکار‌های جدید تردد در این آبراه است، مکه به محل امضای توافقی امنیتی میان سه کشور مهم منطقه تبدیل شد.

عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در این شهر «پیمان دفاع مشترک مکه» را امضا کردند؛ توافقی که حمله مسلحانه به هر یک از سه عضو را حمله به همه تلقی می‌کند و هدف اعلامی آن، تقویت بازدارندگی جمعی و گسترش همکاری‌های دفاعی است.

روزنامه اعتماد در گزارش خود درباره این توافق نوشته است: «با این حال، بیانیه سه کشور جزییاتی از سطح و شکل تعهدات عملی آنان در صورت وقوع حمله را ارایه نکرده؛ از همین رو، برخی ناظران مدعی‌اند پیمان مکه را نباید هم‌سنگ پیمان دفاعی کامل مانند ناتو دانست، بلکه باید آن را چارچوبی برای هماهنگی راهبردی، اطلاعاتی، صنعتی و نظامی میان سه قدرت مهم منطقه تلقی کرد.»

این توافق پس از نزدیک به یک سال مذاکره و در شرایطی امضا شده که جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل، معادلات امنیتی منطقه را بیش از گذشته تحت تاثیر قرار داده است. نگرانی عربستان از تهدید‌های منطقه‌ای

عربستان سعودی در هفته‌های اخیر نسبت به تهدید‌های احتمالی علیه زیرساخت‌های حیاتی خود، از جمله بنادر، فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی، ابراز نگرانی کرده است. در همین چارچوب، تهدید‌های احتمالی از سوی حوثی‌ها یا گروه‌های مسلح منطقه‌ای علیه عربستان نیز به عنوان یکی از زمینه‌های شکل‌گیری پیمان جدید مطرح شده است.

در همین حال، برخی تلاش کرده‌اند توافق مکه را مقدمه‌ای برای شکل‌گیری نوعی «ناتوی سنی» معرفی کنند؛ برداشتی که بسیاری از تحلیلگران آن را رد کرده و معتقدند ساختار و اهداف این پیمان با یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار قابل مقایسه نیست.

اعتماد در ادامه گزارش خود به دو برداشت اصلی درباره انگیزه‌های شکل‌گیری این پیمان اشاره کرده است. بر اساس یکی از این دیدگاه‌ها، عربستان در واکنش به تردید‌های فزاینده درباره کفایت چتر امنیتی آمریکا، به دنبال تقویت ظرفیت بازدارندگی منطقه‌ای خود است.

در این چارچوب، توان مالی عربستان، ظرفیت صنعتی و پهپادی ترکیه و تجربه نظامی و توان بازدارندگی پاکستان می‌تواند مکمل یکدیگر باشد.

از سوی دیگر، گروهی از تحلیلگران معتقدند نگرانی از گسترش دامنه عملیات‌های …