رویداد۲۴| اما حیوانات چگونه چنین تغییراتی را تجربه میکنند؟ آیا آنها واقعا میتوانند پیش از وقوع زلزله آن را تشخیص دهند؟ آیا تاریکی ناگهانی یک کسوف را با شب اشتباه میگیرند؟ و هنگام نزدیک شدن آتشسوزی، آیا غریزی فرار میکنند یا ممکن است در محل خود باقی بمانند؟
پاسخ دانشمندان به این پرسشها بیش از آنکه یک داستان ساده درباره «حس ششم حیوانات» باشد، تصویری پیچیده از رابطه میان حواس، رفتار، تجربه زیستی و محیط ارائه میدهد. حیوانات در بسیاری از موارد تغییرات محیطی را از طریق نشانههایی دریافت میکنند که برای انسان یا قابل تشخیص نیست یا اهمیت کمتری دارد. با این حال این امر به این معنی نیست که هر رفتار غیرعادی حیوانات را میتوان پیشبینی یک حادثه طبیعی دانست. حیوانات واقعا قبل از زلزله چیزی را احساس میکنند؟
یکی از قدیمیترین باورها درباره رفتار حیوانات این است که آنها میتوانند زلزله را پیش از انسانها تشخیص دهند. گزارشهایی از سگها، گربهها، پرندگان، مارها، ماهیها و حتی حیوانات مزرعه وجود دارد که ظاهرا پیش از زلزله بیقرار شدهاند، فرار کردهاند یا رفتار متفاوتی نشان دادهاند.
این موضوع حتی در گذشته به شکل جدی مورد توجه دانشمندان قرار گرفت. پژوهشهای تاریخی در کشورهای زلزلهخیز، بهخصوص چین، تلاش کردهاند از حیوانات به عنوان نوعی «حسگر زیستی» برای شناسایی نشانههای پیش از زلزله استفاده کنند. با این حال، شواهد علمی هنوز به اندازهای قطعی نیست که بتوان از رفتار حیوانات برای پیشبینی قابل اعتماد زمان و محل یک زلزله استفاده کرد.
یکی از مشکلات اصلی این است که حیوانات دائما در معرض تغییرات محیطی قرار دارند. تغییر فشار هوا، بارندگی شدید، سیلاب، صداهای زیرزمینی، تغییرات میدانهای الکتریکی یا مغناطیسی و حتی تغییرات ناشی از فعالیتهای انسانی میتوانند رفتار آنها را تغییر دهند. یک پژوهش درباره رفتار حیوانات پیش از یک زلزله در کالیفرنیا نشان داد که برخی تغییرات رفتاری گزارششده ممکن بود با بارندگی شدید، سیلاب و تغییر قابل توجه فشار هوا ارتباط داشته باشد و لزوما ناشی از خود زلزله نباشد.
با این حال، این مساله به این معنا نیست که حیوانات هیچ توانایی ویژهای برای دریافت نشانههای محیطی ندارند. برخی گونهها ممکن است ارتعاشات بسیار ضعیف یا صداهایی را …
