روزگاری نمکیهای دورهگرد با صدای آشنای خود در کوچهها میچرخیدند و در برابر دریافت نان خشک، نمک میدادند؛ اما با گذر زمان، شکل این فعالیت تغییر کرد.
امروز دیگر خبری از آن چهرههای قدیمی نیست و جای آنها را افرادی گرفتهاند که در جستوجوی ارزش پنهان در میان زبالهها، پلاستیک، فلز و وسایل دورریختنی را جمعآوری میکنند.
این افراد که به «کیسهپشتیها» معروف شدهاند، ضایعات جمعآوری شده را به انبارهایی میسپارند که برخی از آنها در نقاط مختلف شهر، بدون رعایت استانداردهای لازم فعالیت دارند. انبارهایی که در کنار ایجاد مشکلات زیستمحیطی و بهداشتی، میتوانند تهدیدی جدی برای ایمنی شهر باشند.
خیابانهای ناظرآباد، قلعه حسن، جوادیه، باقرخان و برخی مناطق دیگر بجنورد از جمله نقاطی هستند که فعالیت انبارهای ضایعاتی در آنها مشاهده میشود؛ مکانهایی که حضور این واحدها در بافت شهری، نارضایتی ساکنان را به دلیل آلودگی صوتی، پراکندگی ضایعات و نگرانی از وقوع حادثه افزایش داده است.
آتش زیر خاکستر انبارها
رییس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری بجنورد با اشاره به وضعیت نامناسب ایمنی این انبارها گفت: هیچکدام از انبارهای ضایعاتی شهر از شرایط مطلوب ایمنی برخوردار نیستند و فعالیت غیرمجاز برخی از آنها میتواند جان شهروندان را به خطر بیندازد.
افزایش ۲ برابری انبارهای ضایعاتی در بجنورد، زنگ خطر را برای ایمنی شهر به صدا درآورده است
علی یکدل اظهار کرد: تاکنون مواردی از آتشسوزی در انبارهای ضایعاتی رخ داده که به دلیل وجود مواد قابل اشتعال، مهار آنها دشوار بوده است. ماه گذشته نیز آتشسوزی در یک انبار ضایعات پلاستیک در منطقه ناظرآباد رخ داد که نیروهای آتشنشانی پس از تلاش فراوان موفق به مهار آن شدند و خسارت قابل توجهی برجای گذاشت.
وی افزود: انبارهای ضایعاتی با توجه به نوع فعالیت خود باید دارای تجهیزات و شرایط ایمنی مشخصی باشند، اما تاکنون حتی یک مورد استعلام رسمی برای دریافت تاییدیه ایمنی از سوی این انبارها به سازمان آتشنشانی ارائه نشده است.
رییس سازمان آتشنشانی بجنورد تاکید کرد: وجود کپسولهای اطفای حریق، راههای خروج مناسب، سیستم اعلام حریق و تجهیزات لازم برای مقابله با آتشسوزی از حداقلهای ایمنی در چنین مکانهایی است؛ با این حال نبود ابزار اجرایی کافی برای برخورد با واحدهای غیرمجاز، مشکلات این حوزه را بیشتر کرده است.
ساماندهی برای نجات شهر
معاون خدمات شهری شهرداری بجنورد از تشدید نظارت بر فعالیت انبارهای ضایعاتی خبر داد و گفت: اکنون ۱۲۵ انبار ضایعات دارای مجوز در صنفهای مختلف شهر فعالیت دارند و تعداد این واحدها نسبت به گذشته حدود دو برابر شده است.
مجید شادکام اظهار کرد: فعالیت در حوزه ضایعات به دلیل درآمد اقتصادی آن افزایش یافته است. این واحدها اگر به شکل اصولی مدیریت شوند، نقش مهمی در بازیافت و بازگشت مواد به چرخه تولید دارند، اما فعالیت بدون ساماندهی آنها میتواند مشکلات زیادی برای محیط زیست، سلامت عمومی و ایمنی شهر ایجاد کند.
مسوولان از ساماندهی انبارهای ضایعاتی میگویند؛ شهر اما همچنان نگران شعلههای پنهان است
وی افزود: ضایعات پلاستیک، آهنآلات، کارتن و مواد مشابه بیشترین سهم را در انبارهای ضایعاتی بجنورد دارند و انباشت نامناسب این مواد، خطر آتشسوزی، آلودگی محیطی، مشکلات بهداشتی و حتی زمینهسازی برای برخی تخلفات را افزایش میدهد.
معاون خدمات شهری شهرداری بجنورد با اشاره به برنامههای ساماندهی گفت: ایجاد نظم در چیدمان ضایعات، تفکیک مواد بر اساس نوع و کیفیت، نظافت مستمر، کنترل آفات و انتقال این واحدها به مکانهای مشخص از جمله اقداماتی است که باید اجرا شود.
شادکام ادامه داد: برای انتقال انبارهای ضایعاتی به محلهای استاندارد، ۲ هکتار زمین در محل کشتارگاه صنعتی برای استقرار ۶۰ واحد ضایعاتی آمادهسازی شده و پنج هکتار زمین دیگر نیز برای انتقال این فعالیتها در نظر گرفته شده است.
انبارهای ضایعاتی اگرچه بخشی از چرخه بازیافت و اقتصاد شهری هستند، اما زمانی که بدون نظارت و در میان خانهها و زندگی مردم فعالیت کنند، میتوانند به تهدیدی خاموش تبدیل شوند؛ تهدیدی که شاید امروز تنها بوی نامطبوع و بینظمی ایجاد کند، اما فردا ممکن است شعلههای آتش آن آرامش یک محله را خاکستر کند.
شهر بجنورد، مرکز خراسان شمالی، حدود ۲۶۰ هزار نفر جمعیت دارد و ساماندهی این انبارها، ضرورتی برای حفظ امنیت، سلامت و آرامش شهروندان به شمار میرود.
