در سالهای اخیر پدیده موسوم به فریز شدن استعدادها در بدنه اداری و ساختارهای سنتی کشور، همواره زنگ خطری برای مهاجرت نخبگان و اتلاف ظرفیتهای علمی بوده است.
در همین راستا نیز بنیاد ملی نخبگان در شیوهنامه جدید سال ۱۴۰۵ با تغییر جهتگیری از مدیریت"توزیعمحور"به "انتخابمحور" فصل جدیدی را در نحوه بهکارگیری نخبگان گشوده است.
این رویکرد که با تفکیک دقیق مسیرهای خدمت در قالب دو محور"جایگزین خدمت" و"سرباز فناور" پیگیری میشود، نه تنها بر ایجاد پیوندی عمیقتر میان دانشآموختگان برتر و شرکتهای دانشبنیان تأکید دارد، بلکه میکوشد تا با باز گذاشتن کانالهای قانونی برای فعالیت در مراکز دانشگاهی و دستگاههای اجرایی حق انتخاب را به خود نخبگان بازگرداند.
این تغییرات در حالی اجرایی میشود که بنیاد ملی نخبگان بهدنبال تحقق یک هدف کلان است، آنهم تبدیل خدمت نظام وظیفه از یک محدودیت زمانی به یک فرصت شغلی و فناورانه، در همین ارتباط سعید خدایگان قائممقام بنیاد ملی نخبگان در گفتوگو با ایرنا ابعاد این تحول استراتژیک را تشریح کرده است.
مسیرهای شغلی نخبگان در طرح جدید خدمت تخصصی باز میماند
قائممقام بنیاد ملی نخبگان در ابتدا با بیان اینکه در شیوهنامه جدید خدمت تخصصی نظام وظیفه، تلاش شده است مسیرهای شغلی نخبگان باز بماند، افزود: به این ترتیب، نخبگان میتوانند متناسب با علاقه و توانمندی خود در دستگاههای اجرایی، شرکتهای دانشبنیان یا دانشگاهها فعالیت کنند.
سعید خدایگان در گفتوگو با خبرنگار گروه علمی ایرنا، از بازنگری بنیاد ملی نخبگان در رویکرد جذب و ساماندهی استعدادهای برتر خبر داد و اظهار کرد: قرار است در چارچوب شیوهنامه سال ۱۴۰۵، نخبگان در قالبهای محدود و صرفاً اداری حبس نشوند.
وی با اشاره به اینکه پدیده فریز شدن استعدادها در ساختارهای اداری، سالها به عنوان یکی از دغدغههای سیاستگذاران علمی کشور مطرح بوده است، افزود: باز گذاشتن مسیرهای شغلی در قالب طرحهای جایگزین خدمت و سرباز فناور در واقع زمینهساز بهرهگیری صحیح از سرمایههای انسانی خواهد شد.
گذار از نگاه سنتی به مدیریت انتخاب
خدایگان در تشریح این تغییر رویکرد بیان کرد: ما در حال گذار از نگاه سنتی به نگاهی مدرن و انتخابمحور هستیم و بر این باوریم هر نخبه باید بتواند بر اساس علاقه، توانمندی و مسیر حرفهای خود در کدام بخش فعالیت کند.
وی با اشاره به اینکه تفکیک طرح جایگزین خدمت از سرباز فناور بر اساس نیازهای واقعی کشور انجام شده است، افزود: در هر فصل، ظرفیتهای مشخصی از سوی ستاد کل نیروهای مسلح اعلام و در صورت افزایش شمار متقاضیان، انتخاب بر اساس جدول امتیازبندی انجام میشود.
ثبتنام فصلی و امتیازدهی بر مبنای ظرفیت
قائممقام بنیاد ملی نخبگان همچنین تأکید کرد: فرآیند ثبتنام بهصورت فصلی انجام میشود و برگزیدگان پس از امتیازدهی برای ادامه مراحل به معاونت علمی ستاد کل معرفی میشوند تا توزیع نخبگان با نیاز واقعی کشور هماهنگ شود.
خدایگان با اشاره به نگرانیها درباره آینده شغلی نخبگان پس از پایان خدمت، یادآور شد: کانالهای قانونی برای حضور نخبگان در دستگاههای اجرایی، شرکتهای دانشبنیان و حتی بهعنوان عضو هیئت علمی در دانشگاهها باید باز بماند تا هیچ ظرفیتی در کشور معطل نماند.
وی در ادامه اظهار کرد: بنیاد ملی نخبگان در حال نهایی کردن سازوکارهای شناسایی نخبگان دارای فعالیتهای استارتاپی است و ثبتنام در فصول آتی از جمله از مهرماه آینده، نشاندهنده عملیاتی شدن این رویکرد خواهد بود.
