به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، مراسم درگذشت و تشییع چهرههای سرشناس، بهویژه هنرمندان، گاهی با رفتاری روبهرو میشود که واکنشهای انتقادی بسیاری را در پی دارد؛ افرادی که بدون توجه به فضای سوگ و وضعیت روحی خانواده، دوستان و همکاران فرد درگذشته، تلفن همراه خود را برای گرفتن عکس و سلفی با هنرمندان حاضر در مراسم بالا میآورند و حتی در صورت پاسخ منفی، معترض میشوند.
این رفتار فقط یک بیملاحظگی فردی است یا میتوان آن را نشانهای از بحرانی عمیقتر در هویت اجتماعی، میل به خودنمایی و نیاز افراطی به دیدهشدن دانست؟ آیا این رفتار یک اتفاق طبیعی است؟ دکتر امانالله قراییمقدم، متخصص بحرانهای هویت نسلی، در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار ایرنا، این پدیده را با تکیه بر نظریه «ذهنیت حسی و مادی» تحلیل کرده است.
متن کامل این گفتوگو را در ادامه میخوانید:
چرا برخی افراد در مراسم ختم یا تشییع هنرمندان معروف، بهجای رعایت حال صاحبان عزا و احترام به فضای سوگ، بهدنبال عکسگرفتن و سلفی با چهرههای حاضر در مراسم هستند؟
قراییمقدم: وقتی، به تعبیر پیتیریم سوروکین، ذهنیت حسی و مادی بر جامعه حاکم میشود، ظاهر انسانها نقش بسیار مهمی در معرفی آنها پیدا میکند. همچنین در سخنی از رهبر انقلاب در سال ۱۳۹۷ آمده است که فناوری با خود فرهنگ میآورد. تلفن همراه و شبکههای اجتماعی نیز فقط ابزار نیستند، بلکه فرهنگ و نوع خاصی از رفتار را با خود وارد زندگی میکنند.
در چنین وضعی، مردم برای معرفی خود بیش از گذشته به ظاهر متوسل میشوند. بر پایه دیدگاهی که از یکی از استادان دانشگاه هاروارد نقل میشود، «ظاهر شما، شما را تعریف میکند». ما در دنیایی ناشناخته زندگی میکنیم؛ دنیایی که در آن دیگران ما را از روی شناسنامه، پدر و مادر، اقوام و خویشاوندانمان نمیشناسند. به تعبیر من، این جهان، جهان گمنامی و بیهویتی است.
امروز شما، من و بسیاری از افراد دیگر برای جمع بزرگی از مردم گمنام هستیم. دیگران نمیدانند پدر و مادر ما چه کسانیاند، در چه خانوادهای بزرگ شدهایم و چه پیشینهای داریم. در نتیجه، فرد برای معرفی خود به ظاهر روی میآورد؛ با لباس، النگو، گوشواره، خودرو، نوع تلفن همراه …
