گروه ایرنا زندگی - خراسان شمالی بیشتر با طبیعت بکر، جنگلهای هیرکانی، ییلاقها و فرهنگ اقوام مختلف شناخته میشود اما این استان در کنار جاذبههای طبیعی، بناهای تاریخی ارزشمندی نیز دارد که هر یک بخشی از گذشته این سرزمین را روایت میکنند. حسینیه جاجرمیها از جمله این بناهاست که در بافت تاریخی بجنورد قرار گرفته و با گذشت بیش از یک قرن، همچنان بخشی از هویت فرهنگی شهر را حفظ کرده است.
این بنا در خیابان طالقانی شرقی و در محدوده قدیمی شهر واقع شده که هنوز میتوان نشانههایی از معماری سنتی بجنورد را در میان خانههای قدیمی و کوچههای کمعرض مشاهده کرد. قرار گرفتن حسینیه در این محدوده باعث شده بازدید از آن تنها دیدن یک ساختمان تاریخی نباشد، بلکه فرصتی برای آشنایی با بخشی از بافت تاریخی مرکز خراسان شمالی نیز فراهم شود.
خانهای که به حسینیه تبدیل شد
بررسیهای تاریخی نشان میدهد این بنا در اواخر دوره قاجار ساخته شده و کتیبهای که بر سردر یکی از بخشهای ساختمان قرار دارد، تاریخ ۱۳۲۵ هجری قمری را نشان میدهد. ساخت بنا به استاد غلامرضا بنای یزدی نسبت داده شده و مالک نخست آن حاج علیاکبر جاجرمی، از بازرگانان شناختهشده بجنورد بوده است. بعدها این خانه برای برگزاری آیینهای عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین (ع) وقف شد و از آن زمان با نام حسینیه جاجرمیها شناخته میشود.
وقف بنا تنها کاربری ساختمان را تغییر نداد، بلکه آن را به یکی از مهمترین مراکز مذهبی و اجتماعی شهر تبدیل کرد. سالها مردم بجنورد در ایام محرم و صفر در این حسینیه گرد هم میآمدند و آیینهای سنتی عزاداری را برگزار میکردند. این مراسم بخشی از حافظه جمعی مردم شهر را شکل داده است.
به همین دلیل کارشناسان میراث فرهنگی، حسینیه جاجرمیها را صرفا یک خانه تاریخی نمیدانند، بلکه آن را نمونهای از پیوند معماری، فرهنگ و آیینهای مذهبی در شمال شرق ایران معرفی میکنند. این ویژگی سبب شده اهمیت بنا تنها به قدمت آن محدود نشود، بلکه نقش اجتماعی و فرهنگی آن نیز مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.
معماری در خدمت اقلیم و آرامش
یکی از مهمترین ویژگیهای حسینیه جاجرمیها، معماری آن است که بر پایه اصول خانههای ایرانی دوره قاجار شکل گرفته است. ساختمان پیرامون یک حیاط مرکزی ساخته شده و اتاقها در …
