پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : بورسو اوزسلیک عضو اندیشکده انگلیسی RUSI با بیان اینکه این توافق را نباید نشانه ظهور «خاورمیانه پساآمریکایی» یا «ناتوی اسلامی» دانست افزود: این توافق نشاندهنده پایان نقش آمریکا در خاورمیانه نیست. به گزارش «انتخاب»؛ بورسو اوزسلیک عضو اندیشکده انگلیسی RUSI نوشت: چند برداشت اولیه درباره پیمان دفاعی ترکیه، عربستان و پاکستان که گفته میشود قرار است امروز در جده امضا شود ۱. این توافق را نباید نشانه ظهور «خاورمیانه پساآمریکایی» یا «ناتوی اسلامی» دانست. من با این برداشت موافق نیستم که این توافق نشاندهنده پایان نقش آمریکا در خاورمیانه باشد، همانطور که نباید با شتاب آن را نشانه شکلگیری یک «ناتوی اسلامی» تلقی کرد. اگر بخواهیم دقیقتر نگاه کنیم، این توافق در واقع با ترجیح دیرینه آمریکا برای تقسیم بار امنیتی در منطقه همخوانی دارد؛ یعنی قدرتهای منطقهای مسئولیت بیشتری در زمینه بازدارندگی و امنیت بر عهده بگیرند، در حالی که همچنان ــ با درجات مختلف ــ در چارچوب معماری امنیتی تحت رهبری آمریکا باقی بمانند. از سوی دیگر، این توافق با رویکردی که آنکارا سالها از آن دفاع کرده، یعنی «راهحلهای منطقهای برای مشکلات منطقهای» نیز سازگار است. بنابراین، تقویت همکاری امنیتی میان شرکای منطقهای آمریکا کاملاً با مسیر کلی راهبرد واشنگتن همخوانی دارد. ۲. این توافق حاصل روندی است که از قبل آغاز شده بود. این پیمان نتیجه مجموعهای از تلاشهای منطقهای است که مدتهاست در جریان است. عربستان و پاکستان از قبل یک توافق دفاعی دوجانبه دارند و آنکارا، ریاض و اسلامآباد نیز ماههاست درباره ایجاد یک چارچوب همکاری سهجانبه گفتوگو میکنند. همزمان، ترکیه، عربستان، پاکستان و مصر نیز در قالبی گستردهتر در حال گسترش همکاریهای دیپلماتیک و امنیتی بودهاند. ۳. هر یک از اعضا با منافع، اولویتها و تعهدات ائتلافی متفاوت وارد این توافق شدهاند. امضای این پیمان به معنای اجماع کامل سه کشور درباره همه بحرانهای منطقه یا نحوه حل آنها نیست. اما یک جهتگیری مشترک وجود دارد. هر سه کشور از تقویت دولتهای مرکزی در منطقه حمایت میکنند. این مسئله میتواند زمینهساز همکاری در حوزههایی مانند: تثبیت اوضاع کشورهای منطقه، امنیت مرزها، مبارزه با تروریسم، و مقابله با گروههای مسلح غیردولتی باشد؛ موضوعی که در کوتاهمدت بهویژه در عراق و سوریه اهمیت خواهد داشت. ۴. برای ترکیه، این توافق فرصتهای مهمی در حوزه صنایع دفاعی ایجاد میکند. این پیمان میتواند به ترکیه کمک کند تا حضور خود را در بازار دفاعی منطقه از طریق: تولید مشترک تجهیزات نظامی، مشارکتهای فناورانه، قراردادهای خرید تسلیحات، و افزایش هماهنگی و قابلیت همکاری میان نیروهای مسلح به شکل قابل توجهی گسترش دهد. ۵. این پیمان آینده عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل را پیچیدهتر میکند. این توافق لایه جدیدی از پیچیدگی را به چشمانداز از پیش نامطمئن عادیسازی روابط میان عربستان و اسرائیل اضافه میکند. هرچند بهتنهایی به معنای پایان روند عادیسازی نیست، اما محاسبات سیاسی و امنیتی دو طرف را دشوارتر خواهد کرد.
