آیا میدانستید نخستین نمونههای ضدآفتاب مدرن در دوران جنگ جهانی دوم شکل گرفتند؟ داستان محافظت از پوست در برابر آفتاب، مسیری جالب و شگفتانگیز را از میدانهای جنگ تا ساحل طی کرده است.
به گزارس انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ ضدآفتاب امروزه به بخشی از زندگی روزمره ما تبدیل شده است. هر زمان که از خانه خارج میشویم، برای محافظت از پوست در برابر پیری زودرس از ضدآفتاب استفاده میکنیم. حتی در برخی شرایط، زمانی که داخل خانه هستیم نیز استفاده از ضدآفتاب توصیه میشود. اما تا به حال فکر کردهاید ضدآفتاب چه زمانی اختراع شد؟
انسانها هزاران سال برای محافظت از پوست خود در برابر نور خورشید به روشهای طبیعی مانند پوشیدن لباس، استفاده از روغن زیتون و عصارههای گیاهی متکی بودند. بااینحال، داستان ضدآفتاب مدرن به شکلی که امروز میشناسیم، تا قرن بیستم آغاز نشد.
روغنهای برنزهکننده
نخستین جرقههای شکلگیری محافظت مدرن از پوست در برابر آفتاب، در سال ۱۹۳۸ و با یک شیمیدان سوئیسی به نام فرانتس گرایتر زده شد. گرایتر هنگام کوهنوردی دچار آفتابسوختگی شدید شد و همین اتفاق او را به ساخت یک کرم محافظ در برابر نور خورشید ترغیب کرد.
در همان دوران، برنزه بودن پوست در فرهنگ غربی کمکم به نمادی از سلامت و رفاه تبدیل شده بود. مردم میخواستند پوستشان برنزه شود، اما نمیخواستند دچار آفتابسوختگی شوند. به همین دلیل، در دهه ۱۹۳۰ نخستین روغنهای برنزهکننده با قابلیت محدود برای فیلتر کردن نور خورشید وارد بازار شدند.
ضدآفتاب برای سربازان جنگ جهانی دوم
اما تحول واقعی در زمینه محافظت قوی از پوست در برابر آفتاب، از یک نیاز ضروری در دوران جنگ جهانی دوم آغاز شد.
در سال ۱۹۴۲ ، ارتش آمریکا به راهکاری محرمانه نیاز داشت تا از سربازان و ملوانانی که در مناطق بیابانی یا در دریا گرفتار میشدند، در برابر آفتابسوختگی شدید محافظت کند.
این تلاشها به استفاده از مادهای ضخیم و قرمز تیره به نام پترولیوم دامپزشکی (Veterinary Petroleum) انجامید؛ مادهای ضدآب که میتوانست تا حد زیادی جلوی تابش خورشید را بگیرد.
این خمیر قرمز و چسبناک برای محافظت از پوست سربازان در میدان جنگ مؤثر بود، اما برای استفاده روزمره مردم بیش از حد سنگین، چرب و نامناسب بود.
تولد لوسیون برنزهکننده کوپرتون
اینجا بود که بنجامین گرین وارد داستان شد. او یک داروساز و نیروی هوایی آمریکایی بود که در دوران جنگ شخصاً از همین ماده قرمز برای محافظت از پوستش استفاده کرده بود.
گرین در سال ۱۹۴۴ تصمیم گرفت این ماده نظامی را به محصولی تبدیل کند که برای عموم مردم جذابتر و قابلاستفادهتر باشد. او پترولیوم غلیظ را با موادی مانند کره کاکائو و روغن نارگیل ترکیب کرد.
نتیجه، مادهای بسیار نرمتر، خوشبوتر و قابلاستفادهتر بود که مردم واقعاً تمایل داشتند آن را روی پوست خود بزنند.
این محصول سرانجام وارد بازار عمومی شد و بعدها با نام معروف لوسیون برنزهکننده کوپرتون (Coppertone Suntan Lotion) شناخته شد.
کرم گلیشر و تولد SPF
در همین حال، در اروپا، فرانتس گرایتر نیز در سال ۱۹۴۶ فرمول خود را تکمیل کرد و محصولش را با نام «کرم گلیشر» (Glacier Cream) به بازار عرضه کرد.
گرایتر بعدها در سال ۱۹۶۲ سیستم رتبهبندی SPF یا «فاکتور محافظت در برابر نور خورشید» را معرفی کرد؛ استانداردی که امروزه در سراسر جهان برای سنجش میزان محافظت محصولات ضدآفتاب استفاده میشود.
در دهههای بعد، ضدآفتابها بیش از پیش تکامل پیدا کردند و از محصولاتی که صرفاً برای برنزه شدن استفاده میشدند، به محصولات مهم مراقبت از سلامت پوست تبدیل شدند؛ محصولاتی که هدف اصلی آنها کمک به پیشگیری از آسیبهای ناشی از نور خورشید و سرطان پوست است.
امروزه دانشمندان همچنان در تلاشاند فرمولهای ضدآفتاب را بهبود دهند تا علاوه بر ایمنی برای پوست انسان، تأثیر کمتری بر محیطهای دریایی حساس، از جمله صخرههای مرجانی داشته باشند.
از روغنهای گیاهی در دوران باستان گرفته تا خمیر چسبناک مورد استفاده در ارتش و در نهایت اسپریها و محصولات سبک امروزی، مسیر تکامل ضدآفتاب واقعاً داستانی شگفتانگیز دارد.
جمعبندی
ضدآفتاب مسیری طولانی را طی کرده است؛ از یک ماده نظامی ضخیم و چسبناک گرفته تا محصولی پیشرفته و ضروری در مراقبت روزانه از پوست.
این تحول نمونهای واقعی از تأثیر نوآوری علمی بر زندگی انسان است. چیزی که در ابتدا برای محافظت از سربازان در شرایط سخت میدان جنگ مورد استفاده قرار گرفت، امروزه به یکی از مهمترین ابزارهای محافظت روزانه از پوست در برابر پیری زودرس و سرطان پوست تبدیل شده است.
پژوهشگران نیز همچنان در حال توسعه فرمولهای جدیدی هستند که هم برای بدن انسان ایمنتر باشند و هم آسیب کمتری به محیط زیست وارد کنند.
تاریخچه محافظت از پوست در برابر نور خورشید نشان میدهد که این محصول مهم مراقبت از پوست، احتمالاً در سالهای آینده نیز به تکامل و پیشرفت خود ادامه خواهد داد.
