جهان صنعت نیوز – مسئله اصلی در بررسی وضعیت معیشت کارگران، افزایش دستمزد و رشد قیمتها نیست و موضوعی که اهمیت دارد، فاصله میان سرعت حرکت این دو متغیر است. محاسبات بر پایه متوسط قیمت اقلام خوراکی منتخب در مناطق شهری نشان میدهد که خانوار چهارنفره برای خرید مقدار ثابتی از مواد غذایی که در تیر ۱۳۹۹ حدود ۲.۰۸ میلیون تومان هزینه داشت، در تیر ۱۴۰۵ به ۳۷.۷ میلیون تومان نیاز داشته است.
این رقم به معنای کل هزینه زندگی یا سبد رسمی معیشت نیست. سبد مورد بررسی شامل برنج، ماکارونی، انواع گوشت، مرغ، تخممرغ، شیر، ماست، پنیر، روغن، حبوبات، میوه، سبزیجات، قند، شکر، رب و چای است و به دلیل نبود داده همسان، نان در آن لحاظ نشده است. هزینه مسکن، حملونقل، درمان، آموزش، انرژی و پوشاک نیز در این محاسبه جایی ندارد. بنابراین عدد ۳۷.۷ میلیون تومان تنها نشان میدهد حفظ مقدار ثابتی از گروهی از مواد غذایی طی شش سال چه اندازه گرانتر شده است.
اهمیت سبد ثابت دقیقاً در همین نکته است. خانوار واقعی در برابر افزایش قیمت، مصرف خود را تغییر میدهد؛ کالای ارزانتر را جایگزین میکند، مقدار خرید را کاهش میدهد یا برخی اقلام را کنار میگذارد. سبد ثابت این تعدیل رفتاری را حذف میکند و نشان میدهد اگر خانوار میخواست همان مقدار گذشته را حفظ کند، اکنون چه هزینهای باید میپرداخت.
مسیر افزایش هزینه نیز یکنواخت نبوده است. هزینه سبد خانوار چهارنفره از ۲.۰۸ میلیون تومان در تیر ۱۳۹۹ به ۳.۱۱ میلیون تومان در تیر ۱۴۰۰ رسید؛ افزایشی نزدیک به ۵۰ درصد. در تیر ۱۴۰۱ این عدد به ۶.۴ میلیون تومان جهش کرد که به معنای رشد نزدیک به ۱۰۶ درصدی در یک سال بود.
پس از آن سرعت افزایش برای مدتی کاهش یافت. هزینه سبد در تیر ۱۴۰۲ به ۸.۷ میلیون تومان و در تیر ۱۴۰۳ به ۱۰.۷ میلیون تومان رسید؛ رشدهای سالانهای در حدود ۳۵ و ۲۳.۵ درصد. اما کاهش نرخ رشد به معنای کاهش قیمت نبود. قیمتها پس از جهش قبلی در سطحی بالاتر تثبیت شدند و رشد بعدی از همان پایه بالاتر ادامه یافت.
در تیر ۱۴۰۴ هزینه سبد به ۱۷.۱ میلیون تومان رسید و حدود ۶۰ درصد افزایش یافت. یک سال بعد نیز بزرگترین جهش دوره ثبت شد؛ هزینه همان سبد با افزایش ۲۰.۶ میلیون تومانی به ۳۷.۷ میلیون تومان رسید. رشد ۱۲۰.۸ درصدی در یک سال به این معنا بود که هزینه حفظ همان …
