از هرمز تا باب‌المندب؛ محدودشدن مسیرهای جایگزین نفت

کنار هم قرار دادن این دو نمودار نشان می‌دهد که بازار نفت پس از آغاز جنگ هرمز در دو مرحله با بحران سازگار شده است. در مرحله نخست، عبور کشتی‌ها از هرمز از متوسط حدود ۱۳۰ کشتی پیش از جنگ به سطوح بسیار پایین سقوط کرد، اما بخشی از این شوک از طریق تغییر مسیر جریان نفت جذب شد. نمودار باب‌المندب این سازگاری را به‌وضوح نشان می‌دهد: جریان غرب به شرق که در اواخر فوریه حدود ۳ تا ۴ میلیون بشکه در روز بود، در آوریل به بیش از ۸ میلیون بشکه رسید و بخش بزرگی از این افزایش مربوط به عربستان بود. بنابراین اختلال هرمز الزاماً به همان میزان نفت را از بازار جهانی حذف نکرد؛ بلکه بخشی از صادرات به مسیر دریای سرخ منتقل شد.

اما از اواخر ژوئیه تصویر تغییر کرده است. در حالی که تردد هرمز دوباره به سطوح بسیار پایین بازگشته، جریان نفت از باب‌المندب نیز به‌شدت کاهش یافته و افت جریان عربستان عامل اصلی آن است. بنابراین بازار از وضعیت «اختلال در هرمز همراه با امکان جایگزینی مسیر» به سمت «فشار هم‌زمان بر گلوگاه اصلی و مسیر جایگزین» حرکت کرده است. اهمیت این تحول در آن است که تاب‌آوری ماه‌های گذشته بازار عمدتاً ناشی از توانایی بازآرایی جریان نفت بود؛ اگر این امکان محدود شود، شوک حمل‌ونقل می‌تواند به‌تدریج …