پاکستان، تنها قدرت هستهای جهان اسلام، به دنبال استفاده از قدرت نظامی خود برای تبدیل شدن به یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه است. اسلامآباد فراتر از ایفای نقش میانجی بین آمریکا و ایران، به دنبال توافقات دفاعی و فروش تجهیزات نظامی است. موفقیت آن در ایجاد یک نقش منطقهای قابل توجه، به تواناییاش در مدیریت رقابتهای پیچیده و اینکه آیا کشورهای خاورمیانه حاضرند روابط اقتصادی رو به رشد خود با هند را به خاطر مشارکتهای امنیتی با پاکستان محدود کنند، بستگی دارد.
از نظر تاریخی، پاکستان از سال ۱۹۴۷، زمانی که راج بریتانیا شبه قاره را به دو کشور تقسیم کرد، هند را به عنوان دشمن اصلی خود میدید. هند و پاکستان چندین جنگ با هم داشتهاند که آخرین آن در مه ۲۰۲۵ بود. هر دو سلاح هستهای دارند. پاکستان اغلب در رقابت خود با هند، از کشورهای مسلمان در شمال آفریقا و غرب آسیا درخواست حمایت کرده است، اما بسیاری از کشورهای عربی از موضعگیری صریح خودداری کردهاند.
جاهطلبیهای پایدار پاکستان در خاورمیانه
پاکستان از دهه ۱۹۵۰ همکاری امنیتی با سایر کشورهای مسلمان را پیگیری کرده است. در اوج جنگ سرد، اسلام آباد از پیشنهاد آمریکا برای ایجاد سازمان دفاعی خاورمیانه (MEDO) حمایت و به پیمان بغداد که بعداً به سازمان پیمان مرکزی (CENTO) تغییر نام داد، پیوست. اگرچه ترکیه و ایران (که آن زمان توسط شاه اداره میشد) به این تلاشهای غرب برای ایجاد یک «ردیف شمالی» دفاعی در امتداد مرز جنوبی شوروی پیوستند، اما کشورهای عربی به طور قابل توجهی از آن دوری کردند.
- از زمان پایان رسمی پیمان سنتو در سال ۱۹۷۹ و تغییرات بعدی در اولویتهای امنیتی منطقهای، پاکستان به دنبال بهرهبرداری از نیروهای مسلح بزرگ خود برای اعمال نفوذ در سراسر غرب آسیا بوده است. پاکستان، همکاریهای دفاعی با کشورهای خاورمیانه را ابزاری برای تقویت قدرت نظامی و اقتصادی خود و در عین حال اجتناب از وابستگی کامل به آمریکا یا چین میداند.
توافقنامه امنیتی با ریاض
رهبران پاکستان معتقدند که با امضای توافقنامه دفاع متقابل استراتژیک (SMDA) با عربستان در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵، این پویایی تاریخی را تغییر دادهاند. علاوه بر استقرار متقابل و آموزش نیروهای نظامی، حمله به هر یک از دو کشور، حمله به دیگری محسوب میشود. البته جزئیات این توافقنامه …
