به گزارش اقتصادنیوز به نقل از روزنامه سازندگی، مسعود نیلی، سالها پیش در مقدمه کتاب چگونگی گذر از ابرچالشهای اقتصاد ایران، نگرانی عمیق خود را از آینده اقتصاد کشور مطرح کرده بود. چند سال بعد، در جریان انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ پس از تماشای مناظره اقتصادی نامزدها، نوشت که خواب از سرش پریده و کابوسهای مختلف رهایش نمیکند.
او مشکلات عظیم اقتصاد را در یک کفه ترازو و توانایی نامزدهای ریاستجمهوری برای مواجهه با آنها را در کفه دیگر گذاشته بود و از عدم تناسب این دو ابراز نگرانی میکرد. اما هشدارهای نیلی در ماههای اخیر صریحتر و نگرانکنندهتر شده است. او دیگر صرفاً درباره چند ناترازی اقتصادی، تورم بالا یا رشد پایین سخن نمیگوید. تصویری که از سخنان و نوشتههای اخیرش بهدست میآید، تصویر اقتصادی است که طی سالهای طولانی ظرفیتهای خود را مصرف کرده، سرمایهگذاری را از دست داده، فقیرتر شده و اکنون در برابر مجموعهای از شوکهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آسیبپذیرتر از گذشته قرار گرفته است.
نیلی در یکی از نوشتههای اخیر خود، وضعیت کنونی ایران را یکی از غمبارترین، بحرانیترین و سرنوشتسازترین مقاطع تاریخی کشور توصیف کرده است. اگر هشدارهای چند سال گذشته او عمدتاً متوجه ابرچالشهایی مانند آب، انرژی، نظام بانکی، صندوقهای بازنشستگی و بودجه بود اکنون کانون نگرانی او به مرحلهای رسیده که پیامدهای این ناترازیها در زندگی روزمره مردم ظاهر شده است.
در روایت تازه نیلی از اقتصاد ایران، سال ۱۳۹۷ اهمیت ویژهای دارد. او این سال را نقطه عطفی بنیادین در تاریخ معاصر اقتصاد و جامعه ایران میداند که پس از آن بسیاری از متغیرهای اقتصادی از روندهای تاریخی خود فاصله گرفتند. اعدادی که نیلی ارائه میکند، ابعاد این تغییر را نشان میدهد. از ابتدای سال ۱۳۹۷ تا امروز، نرخ ارز تقریباً ۵۰ برابر شده است؛ درحالی که به گفته او در دورههای زمانی مشابه گذشته، افزایش نرخ ارز حداکثر در محدوده چهار برابر قرار داشت.
این افزایش نیز تدریجی و آرام نبوده و اقتصاد ایران در این مدت ۷ بحران بزرگ ارزی را تجربه کرده است. در همین دوره سطح عمومی قیمتها بیش از ۱۹ برابر و قیمت مواد غذایی بیش از ۳۴ برابر شده است. اهمیت این اعداد فقط در بزرگی آنها نیست. پیام اصلی نیلی این است که اقتصاد ایران …
