به گزارش اقتصادنیوز، روزنامه شرق در یادداشتی با عنوان «معمای تصمیمگیری در ایران» نوشت:
یکی از دشوارترین پرسشها درباره ساختار سیاسی ایران کنونی، برخلاف تصور، این نیست که چه کسی بیشترین قدرت را در اختیار دارد؛ پرسش دشوارتر این است که در هر تصمیم مشخص چه کسی واقعا تصمیم گرفته و چه کسی باید مسئول پیامدهای آن شناخته شود؟ آنچه وضعیت ایران را مسئلهدار میکند، نه صرفا تعدد نهادها -که امری مرسوم در همه نظامهای سیاسی است- بلکه فاصلهای است که گاه میان چهار موقعیت به وجود میآید: فردی که در ظاهر مسئول یک حوزه است، دستگاهی که تصمیم را اجرا میکند، مرکزی که توان متوقفکردن یا تغییر آن را دارد و بازیگری که در شکلگیری تصمیم نقش تعیینکننده داشته است. در ایران این موقعیتها در موارد متعددی بر یکدیگر منطبق نیستند و همین وضعیت را میتوان «گسست مسئولیت» نامید؛ یعنی جداشدن محل قدرت و تصمیم از محل اجرا و پاسخگویی.
تفاهمنامه اخیر ایران و آمریکا نمونه روشنی از این وضعیت است. رئیسجمهور از تفاهم دفاع میکند، شورای عالی امنیت ملی آن را تأیید میکند و سخنگوی سپاه نیز با صراحت میگوید «آتشبس و انعقاد تفاهمنامه تصمیم نظام است و حتما سپاه از آن تمکین میکند».
در ظاهر همه چیز روشن است؛ دولت و شعام موافق هستند و سپاه نیز آن را «تصمیم نظام» میداند. اما همین اجماع یک پرسش عجیب ایجاد میکند: پس مخالف چه کسی است؟ آن مقاومتی که دائم در روایتهای سیاسی درباره مذاکره و توافق از آن سخن گفته میشود، در کجای ساختار قرار دارد؟ چه نهادی میتواند مسیر توافق را تغییر دهد؟ و مسئول اصلی شکست آن کیست؟ سهم دقیق هر نهاد در «نظام» چقدر است؟
نمونهای سادهتر در فوتبال، همین آشفتگی را نشان میدهد. مسابقه پرسپولیس و تراکتور بدون تماشاگر برگزار میشود و تقریبا همزمان فدراسیون فوتبال درباره اهمیت هواداران سخن میگوید و تأکید میکند فوتبال بدون تماشاگر بخشی از هویت خود را از دست میدهد.
تناقض فقط در این نیست نهادی که در افکار عمومی مسئول اداره فوتبال شناخته میشود، خود در موضع منتقد نتیجهای قرار میگیرد که در همان ساختار تولید و اجرا شده؛ مسئله این است که برای مخاطب روشن نیست نهادی که مسئول اداره فوتبال شناخته میشود تا چه اندازه صاحب تصمیمی است که در قلمرو خودش …
