یک تحلیلگر مسائل خاورمیانه گفت: علیرغم وجود اصل دفاع مشترک در توافق مکه، ممکن است برخی ملاحظات کشورها باعث گردد تمام آنچه بر روی کاغذ آمده، به صورت تمام و کمال دنبال نشود.
جواد حیراننیا در گفتوگو با خبرنگار جماران با اشاره به امضای توافق سهجانبه دفاعی میان عربستان، پاکستان و ترکیه در روز گذشته، اظهار کرد: این توافق در ادامه پیمان دوجانبه دفاعی میان عربستان و پاکستان است که سال گذشته پس از جنگ 12 روزه و همزمان با حمله اسرائیل به قطر امضا شده بود. البته گفتوگوها و همکاریهای امنیتی-دفاعی پاکستان و عربستان به سالها پیش بازمیگردد، اما حمله اسرائیل به قطر، باعث افزایش نگرانیهای کشورهای منطقه از جمله عربستان نسبت به پیشروی اسرائیل شد و در آن فضا، یک پیمان دفاعی دوجانبه بین عربستان و پاکستان به امضا رسید.
وی افزود: پس از جنگ 40 روزه علیه ایران و واکنش جمهوری اسلامی به آن و حمله به تمام 6 عضو شورای همکاری خلیجفارس، کشورهای منطقه از جمله عربستان دریافتند که نظم پیشین که ذیل پرچم امنیتی آمریکا تعریف شده بود، نمیتواند به تهدیدات ایران و نیروهای منطقهای آن پاسخ دهد. از سالها پیش، دو محور در منطقه شکل گرفته بود؛ یکی محور ایران و متحدینش و دیگری، همکاریهای رو به گسترش امارات و اسرائیل. سومین محوری که پس از جنگ رمضان شکل گرفت، یک ائتلاف چهارگانه میان مصر، عربستان، ترکیه و پاکستان بود که بر خلاف محور امارات و اسرائیل که خواستار تداوم جنگ علیه ایران بود، برای تقویت دیپلماسی میان ایران و آمریکا تلاش میکرد.
مدیر گروه مطالعات خلیجفارس مرکز پژوهشهای استراتژیک خاورمیانه ادامه داد: از دل همین ائتلاف چهارگانه، این همکاری دفاعی سهجانبه میان عربستان، پاکستان و ترکیه امضا شد که نشان میدهد اکنون نظم جدیدی در حال شکلگیری است که هم مقابل ایران قرار دارد و هم مقابل اسرائیل وخصوصا پس از جنگ 40 روزه، سویه ضدایرانی این ائتلاف بیشتر خود را نشان داد. پیشتر حتی ایران از پیمان دفاعی دوجانبه عربستان و پاکستان استقبال کرده بود، اما این توافق سهجانبه که دیروز امضا و به توافق مکه معروف شد، مادهای شبیه ماده 5 ناتو برای دفاع مشترک را دارد و تاکید …
