مرتضی زارعی در یادداشتی با عنوان «آیا تقوا به معنای حرکت بدون خطاست؟» که در اختیار انصاف نیوز قرار داده، نوشت:
دکتر پزشکیان تعریفی خاص از تقوا دارند که در دوره ریاست جمهوری آن را چند بار تکرار کرده اند. مورد آخر در مصاحیه اخیر تلویزیونی بود. تقوا از نظر ایشان، حرکت بدون خطاست. البته با توضیحی که دادند به تعبیر یکی از نویسندگان؛ عمل مسئولانه بیشتر از توضیح ایشان برداشت می شود، تا حرکت بدون خطا. اما آیا تقوا را می شود به حرکت بدون خطا تعریف کرد؟
به نظر می رسد این تعریف گرچه با معنای لغوی تقوا که از ریشه (وقی) به معنای حفظ کردن ونگه داری است، تناسب دارد و رابطه آن با حرکت بدون خطا را حفظ کردن خویشتن از خطا می توان دانست ؛امابا توجه کاربردهای قرآنی چنین تعریفی شرط منطقی تعریف را ندارد. تعریف باید جامع افراد ومانع اغیار باشد.
وقتی به موارد استعمال و به کار گیری تقوا توجه کنیم، می بینیم در قرآن تقوا هم درباره خداوند متعال به کار رفته است و از خدای تعالی به اهل تقوا یاد شده است و هم درباره انسان های مومن کاربرد دارد . با توجه به این اشتراک مهم باید تعریفی جامع داشت که شامل هر دو تقوای الهی و انسانی بشود . تعریف دکتر پزشکیان درباره تقوای خداوند می تواند صحیح باشد ؛ چون در کار الهی خطایی وجود ندارد ولی درباره انسان های مومن که امکان خطا کردن درباره آنها وجود دارد، تقوا را به این معنا نمی توان دانست.
از طرف دیگر نگاه مشهور نیز که در آن تقوا به پرهیز از گناه تعریف می شود، معنای دقیقی نخواهد بود؛چرا که امکان گناه درباره خداوند متعال صدق نمی کند؛بنابراین باید دنبال تعریفی بود که با معنای لغوی و با موارداستعمال تقوا سازگار باشد .
یکی از نکاتی که توجه به آن در یافتن معنای تقوا دارای اهمیت است ،تامل در برخی همنشین های کلمه تقوا در قرآن است. در مباحث معناشناسی از جمله روش هایی که در یافتن معانی واژه های یک متن به کار می رود، روش همنشینی است که بخشی از نظریه معناشناسی شناختی است.
در این روش، توجه به همراهان یک کلمه درکاربرد متنی ،برای یافتن معنای کلمه مورد تحقیق به ما کمک می کنند.
در قرآن جایی که کلمه تقوا درباره خداوند متعال به کار رفته است، در کنار آن کلمه اهل مغفرت هم دیده می شود و خداوند متعال به دو وصف …
