ابوالفضل محلوجی در یادداشت ارسالی به انصاف نیوز با عنوان «از خلع سلاح حماس تا بازطراحی آینده غزه؛ توافقی تاریخی یا آغاز مرحلهای پیچیده؟» نوشت:
اعلام دونالد ترامپ درباره دستیابی به توافقی برای خلع سلاح کامل حماس و دیگر گروههای مسلح در غزه، در صورت تحقق، میتواند یکی از مهمترین تحولات سیاسی و امنیتی پس از جنگ غزه باشد. این طرح صرفاً به پایان درگیریهای نظامی محدود نیست، بلکه آینده ساختار حکمرانی و امنیت این منطقه را نیز هدف قرار داده است.
بر اساس مفاد اعلامشده، خلع سلاح گروههای مسلح نخستین گام این توافق محسوب میشود؛ اقدامی که از دید اسرائیل، شرط اساسی برای جلوگیری از تکرار حملاتی مانند هفتم اکتبر و ایجاد امنیت پایدار است. با این حال، اجرای این بند با چالشهای جدی همراه خواهد بود، زیرا حماس طی سالهای گذشته علاوه بر نقش نظامی، بخشی از ساختار سیاسی و اجتماعی غزه را نیز در اختیار داشته است. از این رو، حذف توان نظامی این جنبش بدون ایجاد یک جایگزین سیاسی مورد پذیرش فلسطینیان، میتواند به خلأ قدرت و بیثباتی جدید منجر شود.
بخش دیگر این طرح، واگذاری اداره غزه به یک دولت فلسطینی جدید با حمایت شورای صلح و آغاز روند بازسازی است. موفقیت این مرحله به میزان مشروعیت داخلی این دولت و توانایی آن در برقراری تعادل میان مطالبات فلسطینیان، ملاحظات امنیتی اسرائیل و نقشآفرینی بازیگران منطقهای وابسته خواهد بود.
در این میان، نقش کشورهایی مانند مصر، قطر و ترکیه نشاندهنده اهمیت دیپلماسی منطقهای در پیشبرد این توافق است. هر یک از این کشورها به واسطه ارتباطات و نفوذ خود، میتوانند در کاهش تنشها و تسهیل روند اجرای توافق نقش مؤثری ایفا کنند.
همچنین، خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه و استقرار نیروهای بینالمللی در کنار پلیس فلسطینی، یکی از حساسترین بخشهای توافق به شمار میرود. موفقیت این مدل مستلزم اعتماد متقابل، تعیین دقیق وظایف نیروهای بینالمللی و حفظ استقلال ساختار سیاسی فلسطین خواهد بود.
در مجموع، این توافق میتواند نقطه عطفی در آینده غزه باشد، زیرا برای نخستینبار پس از بحران اخیر، علاوه بر توقف جنگ، آینده سیاسی و امنیتی این منطقه نیز مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، تجربه توافقهای پیشین در خاورمیانه …
