اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع، مسیر دریافت خدمات درمانی در سیستان و بلوچستان را هدفمندتر و دسترسی مردم به خدمات سلامت را عادلانهتر میکند.
به گزارش سایت عصر هامون، وقتی بیماری آغاز میشود، بسیاری از افراد نخستین راه را مراجعه مستقیم به پزشک متخصص میدانند؛ مسیری که همیشه به معنای انتخاب درستترین نقطه برای دریافت خدمت نیست. گاهی بیمار برای یک مشکل ساده، چندین بار به مراکز مختلف مراجعه میکند، آزمایشهای متعدد انجام میدهد و هزینههایی را میپردازد که بخشی از آنها ممکن است ضرورتی نداشته باشد.
نظام سلامت اما قرار است با برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، این مسیر را سامان دهد. در این مدل، پزشک خانواده نخستین سطح ارتباط فرد با نظام سلامت خواهد بود و وضعیت سلامت افراد تحت پوشش را به صورت مستمر دنبال میکند. در صورت نیاز نیز بیمار برای دریافت خدمات تخصصی به سطح بالاتر ارجاع خواهد شد.
اهمیت این تغییر فقط به نحوه مراجعه به پزشک محدود نمیشود. کاهش پرداخت از جیب مردم، جلوگیری از مراجعات غیرضروری، مدیریت مصرف دارو و آزمایشها و استفاده هدفمندتر از ظرفیت پزشکان متخصص، از جمله اهدافی است که برای این برنامه دنبال میشود؛ اهدافی که تحقق آنها میتواند بر تجربه روزمره مردم از دریافت خدمات درمانی اثر بگذارد.
در سیستان و بلوچستان، اجرای این برنامه قرار است به صورت پایلوت در شهرستان خاش آغاز شود؛ تجربهای که میتواند تصویری واقعی از میزان آمادگی زیرساختها، همراهی مردم و چالشهای اجرایی ارائه کند. موفقیت چنین طرحی بیش از هر چیز به این وابسته است که مردم بدانند پزشک خانواده چه نقشی دارد، چه خدماتی دریافت میکنند و در چه شرایطی باید از مسیر ارجاع به پزشک متخصص برسند.
از سوی دیگر، تغییر عادتهای درمانی جامعه به زمان و فرهنگسازی نیاز دارد. اینکه مردم از مراجعه مستقیم و گاه پراکنده به مراکز درمانی به سمت یک مسیر منظمتر حرکت کنند، نیازمند اطلاعرسانی شفاف و اعتمادسازی است. در چنین شرایطی، رسانه میتواند نقش مهمی در توضیح ساده این برنامه، بیان مزایای آن و همچنین انعکاس مشکلات و تجربههای مردم در زمان اجرا داشته باشد.
فرهنگسازی حلقه مهم اجرای پزشک خانواده
محمدحسن محمدی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: یکی از مهمترین وظایف دانشگاههای علوم پزشکی، تبیین و فرهنگسازی در زمینه این برنامه است و اگر در این زمینه به درک و گفتمان مشترکی نرسیم، نمیتوانیم به رسالت اصلی خود در نظام سلامت عمل کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت کاهش خدمات غیرضروری افزود: اینکه با اصرار بیمار، فهرست طولانی از آزمایشها و اقدامات تشخیصی برای او نوشته شود، هم منابع بیمهها و نظام سلامت را مصرف میکند و هم میتواند موجب تحمیل هزینههای غیرضروری به مردم شود.
محمدی، پزشک خانواده را یکی از راهکارهای اساسی برای ساماندهی این روند دانست و تصریح کرد: اگر قرار است یک اقدام مؤثر و ماندگار در نظام سلامت انجام دهیم، باید اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع را بهدرستی تبیین و عملیاتی کنیم تا هر فرد در نقطه مناسب و توسط ارائهدهنده خدمت مناسب، خدمات مورد نیاز خود را دریافت کند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، مصرف غیرمنطقی دارو را از دیگر موضوعات نیازمند فرهنگسازی عنوان کرد و گفت: در برخی شاخصهای مصرف دارو، وضعیت استان نسبت به میانگین کشور نامطلوب است و باید بررسی شود که چه میزان از این موضوع به درخواست بیمار و چه میزان به نحوه تجویز پزشک مربوط میشود.
وی ادامه داد: زمانی که تعداد زیادی دارو برای یک بیمار تجویز میشود اما بخشی از آنها مصرف نشده و در نهایت تاریخ مصرفشان منقضی میشود، در واقع بخشی از منابع مردم و نظام سلامت هدر رفته است؛ بنابراین اصلاح الگوی مصرف دارو نیازمند همکاری مردم، پزشکان، بیمهها و رسانههاست.
اجرای پایلوت پزشک خانواده در خاش از ابتدای شهریور
محمدرضا میرادی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» نیز با اشاره به آغاز اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در کشور اظهار کرد: این برنامه با دستور رئیسجمهور، در ۶۴ شهر کشور و در سه فاز به صورت پایلوت اجرا میشود که دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نیز در فاز سوم، اجرای این برنامه را در شهرستان خاش از ابتدای شهریور آغاز خواهد کرد.
وی با تأکید بر اینکه موفقیت پزشک خانواده نیازمند همراهی همه بخشهاست، افزود: حتی اگر تمام زیرساختها و امکانات لازم فراهم شود، بدون اطلاعرسانی صحیح و تبیین مزایای این برنامه برای مردم، ممکن است اجرای آن با چالش مواجه شود؛ بنابراین انتظار داریم اصحاب رسانه، اطلاعرسانی درباره پزشک خانواده را بهصورت مستمر در دستور کار خود قرار دهند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ادامه داد: پزشک خانواده و نظام ارجاع، تجربهای است که بسیاری از کشورهای دنیا برای مدیریت نظام سلامت، افزایش عدالت در دسترسی به خدمات و هدایت صحیح بیماران مورد استفاده قرار دادهاند و اجرای آن در کشور نیز میتواند به ساماندهی مسیر دریافت خدمات سلامت کمک کند.
میرادی گفت: در برنامه پزشک خانواده، هر پزشک خانواده جمعیتی مشخص را تحت پوشش قرار میدهد و مسئولیت پیگیری وضعیت سلامت افراد و خانوادههای تحت پوشش خود را بر عهده دارد. افراد نیز دارای پرونده الکترونیک سلامت هستند و در صورت نیاز به دریافت خدمات تخصصی، بر اساس نظر پزشک خانواده به سطح دوم و خدمات تخصصی یا بیمارستانی ارجاع میشوند.
وی خاطرنشان کرد: اجرای نظام ارجاع موجب میشود بیمار از سردرگمی در مسیر دریافت خدمات درمانی خارج شود و مراجعه مستقیم و غیرضروری به متخصصان نامرتبط کاهش پیدا کند؛ همچنین در سطح دوم، فرآیند نوبتدهی خدمات تخصصی نیز از مسیر نظام ارجاع انجام خواهد شد.
کاهش هزینههای درمان با اجرای نظام ارجاع
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با تشریح مزایای اقتصادی این طرح برای مردم اظهار کرد: در سطح نخست، چهار نوبت ویزیت برای هر فرد بهصورت رایگان ارائه میشود و از ویزیت پنجم به بعد، سهم پرداخت از جیب بیمار تنها ۱۵ درصد هزینه ویزیت خواهد بود.
او افزود: مراجعه افراد مبتلا به بیماریهای صعبالعلاج و مزمن، کودکان زیر هفت سال و زنان باردار در طول دوره مراقبت، بهصورت رایگان انجام خواهد شد.
میرادی با اشاره به اهمیت رعایت مسیر تعیینشده در نظام ارجاع گفت: اگر فردی بدون ارجاع پزشک خانواده و برخلاف مسیر تعریفشده، به پزشک عمومی خارج از برنامه پزشک خانواده مراجعه کند، هزینه ویزیت بر عهده خود فرد خواهد بود.
او تأکید کرد: این مزایا، بهویژه در شرایط اقتصادی موجود، میتواند نقش مهمی در کاهش هزینههای پرداختی مردم، هدایت صحیح بیماران و ارتقای سلامت جامعه داشته باشد.
میرادی افزود: هدف از اجرای این برنامه، ارائه خدمات منسجمتر، پیشگیری از بیماریها، هدایت صحیح بیماران و دسترسی عادلانهتر مردم به خدمات سلامت است و پس از اجرای موفق مرحله پایلوت، زمینه اجرای این برنامه در سراسر کشور فراهم خواهد شد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان خاطرنشان کرد: معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و مجموعههای بهداشتی شهرستان خاش آمادهاند اطلاعات و توضیحات لازم را در اختیار رسانهها قرار دهند تا روند اجرای برنامه و مزایای آن برای مردم بهصورت دقیق و شفاف اطلاعرسانی شود.
پزشک خانواده و نظام ارجاع، در صورت اجرای دقیق و همراهی مردم و مجموعه درمان، میتواند مسیر دریافت خدمات سلامت را از یک روند پراکنده به مسیری منظم و هدفمند تبدیل کند؛ مسیری که در آن بیمار ابتدا در سطح نخست ارزیابی میشود و در صورت نیاز، به خدمات تخصصی هدایت خواهد شد.
انتهای پیام
