گزیدهای از گفتوگوی حبیبالله پیمان فعال سیاسی پیش و پس از انقلاب، با «ایرانفردا» را در زیر میخوانید:
دکتر پیمان بحرانهای کنونی را دارای ویژگی «فراگیری و درهمتنیدگی بیسابقه» دانست و ریشههای آن را به دوران پس از جنگ تحمیلی و اجرای سیاستهای تعدیل اقتصادی مرتبط دانست. به گفته وی، خصوصیسازی صدها بنگاه، واگذاری منابع عمومی به نهادهای خاص و توسعهی اقتصاد رانتی، به افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش پول ملی انجامید و در نتیجهی آن، [شکاف عمیق اقتصادی میان گروههای اجتماعی] پدید آمد.
در تحلیل علل تشدید خصومت میان ایران و آمریکا، وی دو دسته عامل را مؤثر دانست: یکی ماهیت توسعهطلبانهی آمریکا که نقش مبنایی دارد و دیگری سیاستهای تعامل ایران که نقش تشدیدکننده یا تخفیفدهنده. به گفتهی او، برخی تحلیلگران با نادیده گرفتن پیشینهی استعماری غرب، تنها جمهوری اسلامی را مسئول اصلی بروز خصومت معرفی میکنند.
دکتر پیمان با اشاره به اشغال سفارت و گروگانگیری، این اقدامات را [اقداماتی که بهانهی لازم برای ظهور سیاستهای خصمانهی طرف مقابل را فراهم کرد] دانست. وی بر این باور است که اگر رویکردی مبتنی بر عقلانیت و شناخت واقعیتهای جهانی در پیش گرفته میشد، امروز با انبوهی از بحرانهای درهمتنیده روبهرو نبودیم.
وی تأکید کرد که نظم جهانی بر اساس قدرت مادی شکل گرفته و کشورها ناچار به پذیرش قواعد آن هستند. از نگاه او، ایران با دخالتهای منطقهای و ایجاد گروههای نیابتی، وارد میدانی شد که قواعد آن را قدرتهای جهانی تعیین کردهاند. به گفتهی وی، آرمانگرایی ایدئولوژیک بدون پشتوانهی قدرت سخت، باعث شده که بخش اعظم انرژی کشور صرف واکنشهای دفاعی و دورزدن تحریمها شود و هر بحران، بحران دیگری بیافریند.
وی به تناقض میان آرمانهای اعلامی و عملکرد نهادهای مسئول، بهویژه در عرصهی داخلی، اشاره کرد و آن را عاملی برای [کاهش اعتماد عمومی و ایجاد چالش در مشروعیت] دانست. به باور او، اگر هدف، کمک به آزادی ملتهاست، باید ابتدا در داخل کشور الگویی موفق از نظم دموکراتیک و انسانی ارائه شود.
این فعال سیاسی به برخی رویههای سختگیرانه در برخورد با منتقدان اشاره کرد و آنها را فاقد منطق اخلاقی و میثاقهای اجتماعی دانست و بر لزوم پایبندی به اصول اخلاقی در مدیریت جامعه تأکید …
