جنگ برای مردم ایران فقط در میدان نبرد معنا ندارد؛ امروز بخش مهمی از این نبرد در بازار، سفره خانوار و معیشت مردم جریان دارد. اگرچه نمیتوان منکر آثار اقتصادی جنگ و افزایش هزینههای حملونقل، تجارت و تأمین کالا شد، اما این واقعیت نیز قابل انکار نیست که همه گرانیهای امروز را نمیتوان به جنگ نسبت داد.
یکی از مهمترین خطاهایی که در شرایط فعلی میتواند به اعتماد عمومی آسیب بزند، استفاده از جنگ بهعنوان توجیهی برای هرگونه افزایش قیمت است. وقتی سهم حملونقل در قیمت تمامشده بسیاری از کالاها در شرایط عادی بین دو تا پنج درصد است و حتی با چند برابر شدن هزینهها نیز اثر آن نهایتاً به حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد میرسد، افزایش چند برابری قیمت برخی کالاها، از خودرو و فولاد گرفته تا مصالح ساختمانی و محصولات پتروشیمی، دیگر با جنگ قابل توجیه نیست.
امروز کشور وارد مرحلهای شده که میتوان آن را «جنگ اقتصادی» نامید؛ اما جنگ اقتصادی بیش از هر چیز به معنای تابآوری، انسجام و مدیریت صحیح است. اگر قرار است مردم همانگونه که در روزهای سخت کنار کشور ایستادند، همچنان پشتوانه نظام باشند، مسئولان نیز باید از هر اقدامی که باعث التهاب بازار و نگرانی جامعه میشود، پرهیز کنند. طرح شتابزده موضوعاتی مانند افزایش قیمت بنزین، بدون اقناع افکار عمومی، نمونهای از تصمیماتی است که بیش از آنکه آرامش ایجاد کند، به نگرانی مردم دامن میزند.
در چنین شرایطی، اولویت باید کنترل بازار باشد؛ نه تشکیل پرونده پس از وقوع تخلف. اگر ابتدای زنجیره تأمین، از واردات و قیمتگذاری تا توزیع کالا، بهدرستی مدیریت شود، بخش بزرگی از مشکلات انتهای زنجیره نیز کاهش خواهد یافت. نباید اجازه داد عدهای با سوءاستفاده از شرایط خاص کشور، معیشت مردم را گروگان بگیرند و از فضای موجود برای کسب سودهای نامتعارف استفاده کنند.
در کنار نظارت، حمایت از تولید نیز ضرورتی انکارناپذیر است. صنعتگر، کشاورز و تولیدکننده امروز در خط مقدم جنگ اقتصادی قرار دارند و اگر تأمین نقدینگی، مواد اولیه و مسیرهای تجارت برای آنان تسهیل نشود، فشار آن مستقیماً بر سفره مردم وارد خواهد شد. از سوی دیگر، دیپلماسی اقتصادی، اصلاح مسیرهای تأمین کالا و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد.
اگر …
