توافق ایران و عمان در مورد هرمز؛ یک پیشرفت، اما گام بعدی چیست؟

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «نیو عرب» (العربی الجدید) در مقاله‌ای نوشته است:

«توافق چارچوبی که بین عمان و ایران برای بازگشایی موقت تنگه هرمز به دست آمده، می‌تواند نشان‌دهنده یک پیشرفت دیپلماتیک بسیار مهم باشد.

این طرح با ایجاد سازوکاری برای عبور کشتی‌های تجاری از این آبراه از طریق مسیر‌های کشتیرانی جداگانه تحت مدیریت ایران و عمان، مسیری بالقوه برای بازگرداندن تردد دریایی از طریق یک تنگه حیاتی که حدود یک پنجم نفت تجارت جهانی از آن عبور می‌کند، ارائه می‌دهد.

اهمیت این ترتیب بسیار فراتر از کشتیرانی است. اما اینکه آیا این توافق به طور کامل اجرایی می‌شود، چه رسد به موفقیت، تا حد زیادی به مسیر روابط آمریکا و ایران بستگی دارد.

یک پیشرفت دیپلماتیک با موانع سیاسی بزرگ

بر اساس این چارچوب، کشتی‌های تجاری از طریق یک مسیر کشتیرانی شمالی که توسط ایران مدیریت می‌شود وارد خلیج فارس شده و از طریق یک مسیر جنوبی که تحت نظارت عمان است، خارج می‌شوند و بدین ترتیب ماه‌ها بلاتکلیفی را با یک سیستم مدیریت ترافیک هماهنگ، هرچند موقت، جایگزین می‌کنند.

مقامات ایرانی می‌گویند این توافق شامل عوارض ترانزیت نمی‌شود. این یک امتیاز قابل توجه با توجه به درخواست‌های قبلی تهران برای دریافت عوارض از کشتی‌ها به دلیل عبور ایمن است.

این ترتیب مورد حمایت کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) قرار گرفته و انتظار می‌رود که سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) در اجرای رسمی آن نقش داشته باشد.

با این حال، واشنگتن اصرار دارد که فقط از توافقی حمایت خواهد کرد که عبور بدون مانع از این آبراه را حفظ کند. این امر سوالات عملیاتی و سیاسی کلیدی را بی‌پاسخ می‌گذارد، از جمله اینکه مسیر‌ها در عمل چگونه مدیریت می‌شوند و آیا این توافق می‌تواند از رویارویی گسترده‌تر بین ائتلاف آمریکا-اسرائیل و جمهوری اسلامی جان سالم به در ببرد.

دکتر عبدالله باعبود، پژوهشگر عمانی و استاد مدعو در دانشگاه واسدا در توکیو، در مصاحبه با The New Arab توضیح داد که این ترتیب «یک پیشرفت در فرآیند است تا یک پیشرفت کامل در ماهیت». 

به گفته او، در حالی که توافق بر سر مسیر‌های کشتیرانی پس از ماه‌ها رویارویی، یک نقطه عطف دیپلماتیک و فنی مهم محسوب می‌شود، اما سوالات دشوارتر همچنان بی‌پاسخ …