بقائی: تفاهم ایران و عمان برای مسیر جدید، ربطی به تنگه هرمز ندارد!

به گزارش آفتاب نیوز،

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در گفت‌و‌گو با برنامه «به وقت ایران» که از شبکه خبر پخش شد، در واکنش به تهدید‌های دونالد ترامپ علیه ایران و ادعای مجدد وی مبنی بر اینکه به درخواست برخی کشور‌ها و میانجی‌ها حمله به ایران را به تعویق انداخته است، اظهار کرد: نباید تحولات را به صورت مقطعی یا موردی تحلیل کرد، بلکه باید آنها را در چارچوب روند تحولات دو سال گذشته و دست‌کم یک سال اخیر مورد بررسی قرار داد.

وی افزود: الگوی تکراری تهدید، ارعاب و تندگویی مقامات آمریکایی موضوع جدیدی نیست و جمهوری اسلامی ایران پیش از این نیز با مواردی فراتر از تهدید مواجه بوده است. آمریکا در چند نوبت مرتکب تجاوز نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران شده و ما این مراحل را پشت سر گذاشته‌ایم.

بقائی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره بر اساس منافع و مصالح کشور عمل می‌کند، گفت: به هیچ عنوان تحت تأثیر تندگویی دیگران قرار نمی‌گیریم و منافع و امنیت ملی کشور قرار نیست تحت تأثیر تهدید و ارعاب مقامات آمریکایی یا دیگران قرار بگیرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین با رد برخی فضاسازی‌های رسانه‌ای از سوی مقامات آمریکایی، تصریح کرد: این‌گونه لفاظی‌ها در همان چارچوب الگوی تکراری که بار‌ها شاهد آن بوده‌ایم، قابل ارزیابی است.

وی خاطرنشان کرد: قدرت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران به گونه‌ای است که طرف‌های مقابل به خوبی می‌دانند هر زمان مرتکب هرگونه ماجراجویی شوند، حتماً پاسخ مقتضی و متناسب را از جمهوری اسلامی ایران دریافت خواهند کرد.

به گزارش ایسنا، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در ادامه گفت‌وگوی خود با برنامه «به وقت ایران» در شبکه خبر، درباره روند مذاکرات ایران و عمان پیرامون تنگه هرمز اظهار کرد: گفت‌و‌گو‌های ایران و عمان درباره تنگه هرمز و دستیابی به تفاهم بر سر یک مسیر ایمن دریایی، موضوع جدیدی نیست و از مدت‌ها قبل در جریان بوده است.

وی افزود: از فردای امضای یادداشت تفاهم آتش‌بس در ۱۹ فروردین، گفت‌و‌گو‌های دو کشور آغاز شد. در همان مقطع نیز نخستین سفر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، پس از جنگ به عمان انجام شد و در آن سفر، موضوع تنگه هرمز هم در دیدار با سلطان عمان و هم در مذاکرات با وزیر امور خارجه این کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

بقائی در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت این مذاکرات تصریح کرد: ایران و عمان به عنوان دو دولت ساحلی، موظف هستند برای مدیریت تردد ایمن از تنگه هرمز با یکدیگر همکاری کرده و به سازوکاری مشخص دست یابند.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: این گفت‌و‌گو‌ها از زمان تفاهم آتش‌بس و پس از توافق خاتمه جنگ، از ۲۸ خرداد، با هدف دستیابی به مسیری مورد توافق دو طرف که منافع جمهوری اسلامی ایران را تأمین کند، دنبال شده است.

وی با تأکید بر اینکه «تنگه هرمز به هیچ عنوان به شرایط پیش از نهم اسفندماه بازنخواهد گشت»، گفت: ایران در ماه‌های گذشته تجربه‌ای بسیار سخت را پشت سر گذاشته است؛ از این رو باید اطمینان حاصل شود که این آبراه راهبردی دیگر مورد سوءاستفاده طرف‌های متجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران قرار نخواهد گرفت.

بقائی خاطرنشان کرد: لازمه این موضوع، طراحی و اجرای سازوکاری است که حقوق حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران به طور کامل رعایت شود.

وی تأکید کرد: گفت‌و‌گو‌های ایران و عمان درباره تنگه هرمز، مذاکراتی دوجانبه است و به هیچ طرف دیگری ارتباطی ندارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تصریح کرد: تفاهم بین ایران و عمان برای مسیر جدید، ربطی به بازگشایی یا مسدود ماندن تنگه هرمز ندارد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا این حرف شما به این معناست که اگه ما در مورد مسیر با عمان تفاهم کردیم این لزوماً به منزله باز شدن تنگه هرمز نیست؟ گفت: من اینگونه خدمت شما عرض کنم که شرط لازم هست، اما کافی نیست، به خاطر اینکه بحث بسته شدن تنگه هرمز به خاطر عمان که نبود؛ بسته شدن تنگه هرمز بخاطر پیمان شکنی آمریکا بوده، بخاطر محاصره دریایی ایران بوده، بخاطر کل اقدامات ایذایی بوده که آمریکا در این مدت علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال کرده لذا باز شدن تنگه هرمز یک معادله متفاوتی از بحثی است که الان ما با عمان داریم.

وی در پاسخ به مجری این برنامه مبنی براین که پس این درست است که اگر من از حرف شما این استنباط را داشته باشم که اساساً هیچ حرف و حدیثی و سخنی در مورد باز شدن تنگه هرمز مطرح نیست و آنچه که بین ما و عمانی‌ها وجود دارد استمرار گفت‌و‌گو‌ها بر سر تعیین یک مسیر و کریدور جدید مواصلاتی بین خلیج فارس و دریای عمان است؟ گفت: دقیقا.

سخنگوی وزارت امور خارجه، در ادامه گفت‌وگوی خود با برنامه «به وقت ایران» شبکه خبر، در پاسخ به این پرسش که آیا ایران به‌صورت مستقیم یا از طریق واسطه‌ها درخواست کرده است حمله مورد ادعای دونالد ترامپ لغو یا به تعویق بیفتد، خطاب به فرد پرسش کننده اظهار کرد: تعجب می‌کنم که شما چرا این اندازه به اظهارات مقامات آمریکایی اهمیت می‌دهید؟ در حالی که بار‌ها بی‌اساس بودن این سخنان برای همگان ثابت شده است.

وی افزود: کافی است به حجم اظهارات و پیام‌های مقامات آمریکایی در فضای مجازی نگاه کنیم. آنها از فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی نه فقط برای جنگ روانی، بلکه به عنوان بخشی از جنگ کره علیه جمهوری اسلامی ایران استفاده می‌کنند.

بقائی با اشاره به سابقه تهدید‌ها و اقدامات آمریکا علیه ایران گفت: طی ماه‌های گذشته بار‌ها شاهد چنین تهدید‌هایی بوده‌ایم و حتی این اقدامات صرفاً در حد تهدید باقی نمانده است. آمریکا در موارد متعدد مرتکب جنایات علیه مردم ایران شده و استفاده از بمب‌های سنگین برای حمله به مناطق مسکونی، نمونه‌ای از این اقدامات است.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: تصور اینکه این تهدید‌ها و فشار‌های رسانه‌ای بتواند جمهوری اسلامی ایران را از مواضع اصولی خود عقب‌نشاند، با واقعیت‌های موجود و تجربه گذشته سازگار نیست.

وی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران مسیر خود را بر اساس منافع و مصالح ملی دنبال خواهد کرد و تصمیماتش تحت تأثیر فضاسازی‌ها و لفاظی‌های مقامات آمریکایی قرار نخواهد گرفت.

سخنگوی وزارت امور خارجه، در ادامه این گفت‌و‌گو با اشاره به نقش دستگاه دیپلماسی در ماه‌های اخیر اظهار کرد: دیپلماسی در اوج فعالیت خود قرار داشته است. در این پنج ماه، همان‌طور که مدافعان میهن و رزمندگان ما پای لانچر‌ها به‌صورت مستمر در حال رصد دشمن و دفاع از کشور بودند، دیپلمات‌های جمهوری اسلامی ایران نیز یکی از فعال‌ترین دوره‌های کاری خود را در سال‌های اخیر پشت سر گذاشتند.

وی افزود: ما باید از دیپلماسی هم برای انذار، هم برای هشدار و هم برای تبیین استفاده کنیم. در همین ۲۴ ساعت گذشته تماس‌های متعددی انجام شد؛ هم از سوی ما و هم از سوی طرف‌های مقابل. از جمله از سوی کشور‌هایی همچون بلغارستان، انگلستان و اوکراین، زیرا اخباری منتشر شده بود مبنی بر اینکه این کشور‌ها پایگاه‌های خود را در اختیار آمریکا قرار داده‌اند.

بقائی ادامه داد: ما هشدار‌های لازم را ارائه کردیم و این کشور‌ها نیز تماس گرفتند تا اعلام کنند که بخشی از جنگ علیه ایران نخواهند بود.

سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه هشدار دادن نسبت به پیامد‌های هرگونه تجاوز مجدد آمریکا وظیفه دستگاه دیپلماسی است، گفت: منطقه حق دارد و وظیفه دارد از امنیت و ثبات خود دفاع کند و ما نیز به نوبه خود موظف هستیم انذار‌ها و هشدار‌های لازم را هم به دوستانمان در منطقه و هم به همسایگان ارائه کنیم تا همه بدانند هرگونه جنایت یا تجاوز نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه علیه زیرساخت‌های کشور، حتماً تبعاتی خواهد داشت که دامن‌گیر همه خواهد شد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا وزارت امور خارجه حامل پیام‌های تهدیدآمیز برای برخی دولت‌های منطقه که در تجاوزات نقش داشته‌اند نیز بوده است، اظهار کرد: ما حتماً تهدید می‌کنیم؛ البته تهدید به این معنا که به پشتوانه توانمندی نظامی خود، نسبت به تبعات هرگونه حمایت و همدستی با آمریکا در تعرض به ایران، انذار و هشدار می‌دهیم.

بقائی افزود: این موضوع را در عمل نیز نشان داده‌ایم. دفاع از منافع ملی، حق و مسئولیت هر دولتی است، به‌ویژه در برابر طرف‌هایی که یا مستقیماً مرتکب تجاوز می‌شوند یا با متجاوز همکاری می‌کنند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان با استناد به حقوق بین‌الملل تصریح کرد: قطعنامه مربوط به تعریف تجاوز در سازمان ملل متحد به‌صراحت اعلام کرده است که در اختیار قرار دادن پایگاه‌ها، امکانات نظامی یا پشتیبانی لجستیکی به طرف متجاوز، آن کشور را نیز در زمره طرف‌های متجاوز قرار می‌دهد و کشوری که مورد حمله قرار گرفته است، حق دارد برای دفاع از امنیت و منافع ملی خود به حق ذاتی دفاع مشروع متوسل شود.

بقائی در پاسخ به این پرسش که با توجه به اینکه مسیر عبور و مرور از تنگه هرمز پیش از این از کریدوری که در آب‌های عمان قرار داشت انجام می‌شد، آیا با تحولات اخیر آن کریدور همچنان برقرار خواهد ماند یا خیر، اظهار کرد: مسیری که از سال ۱۹۶۸ مورد تأیید سازمان بین‌المللی دریانوردی قرار گرفته بود، تا پیش از جنگ از آب‌های سرزمینی عمان عبور می‌کرد و جمهوری اسلامی ایران نیز متعرض آن نشده بود.

وی افزود: این مسیر در سال ۱۹۷۴ بار دیگر مورد تأیید قرار گرفت و در سال‌های ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰ نیز تجدید شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: آنچه پس از جنگ اتفاق افتاد این بود که در بند پنجم یادداشت خاتمه جنگ، جمهوری اسلامی ایران تعهد کرد و طرف مقابل نیز پذیرفت که مدیریت آتی تنگه هرمز توسط ایران، با مشورت عمان و از طریق گفت‌و‌گو با کشور‌های منطقه انجام شود.

به گزارش ایسنا، بقائی گفت: ما به تعهدات خود عمل کردیم. در ۲۲ تا ۲۳ روزی که تفاهم در حال اجرا بود، مسیر شمالی کاملاً امن بود و کشتی‌ها به‌راحتی از آن عبور می‌کردند، اما متأسفانه آمریکا حتی اجازه نداد مهلت ۳۰ روزه‌ای که در بند پنجم یادداشت برای بازگرداندن ترافیک دریایی به شرایط پیش از جنگ پیش‌بینی شده بود، به پایان برسد و پیش از انقضای این مهلت، مرتکب تجاوز نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران شد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره میزان همراهی عمان در طراحی مسیر جدید عبور از تنگه هرمز نیز اظهار کرد: آمریکایی‌ها با اقدامات خود اجرای بند پنجم یادداشت تفاهم را مختل کردند و مانع از آن شدند که مسیر امنی که ایران ایجاد کرده بود، به‌صورت عادی مورد استفاده قرار گیرد.

بقائی افزود: در نتیجه، مسیر جنوبی با همدستی برخی کشور‌های منطقه تحمیل شد؛ مسیری که هم ناامن بود و هم امنیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران را مخدوش می‌کرد و به همین دلیل نیز برای ایران قابل پذیرش نبود.

سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: اکنون هدف، دستیابی به تفاهم بر سر مسیری است که نه مسیر شمالی باشد و نه مسیر جنوبی، بلکه مسیری باشد که حقوق حاکمیتی هر دو طرف را تأمین کند و در عین حال منافع و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را نیز در نظر بگیرد.

وی ادامه داد: پس از آن، در یک بازه زمانی معقول، درباره «سامانه جدید جداسازی ترافیک دریایی» (TSS) یا مسیر ثابت جدید نیز به تفاهم خواهیم رسید.

بقائی با اشاره به روند مذاکرات با عمان گفت: گفت‌و‌گو‌هایی که تاکنون انجام شده، روندی رو به جلو داشته و طرف عمانی نیز همکاری خوبی با جمهوری اسلامی ایران داشته است.