روزنامه انگلیسی "تلگراف" به تازگی در گزارشی از بررسی گزینهای جدید از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی برای اعمال فشار بر ایران خبر داده و مدعی شده است که واشنگتن و تلآویو در حال ارزیابی طرحی برای ایجاد "محاصره زمینی" علیه ایران هستند. طرحی که بر اساس آن تلاش میشود با همراه کردن برخی کشورهای همسایه، مسیرهای مرزی و تجارت زمینی ایران محدود شود تا تهران تحت فشار اقتصادی بیشتری قرار گیرد و به تسلیم تن دهد. این سناریو در کنار گزینههای دیگری همچون محاصره دریایی، اقدامات نظامی محدود و مسیر دیپلماتیک مطرح شده است.
طرح چنین ایدهای، فارغ از میزان عملیاتی بودن آن، نشاندهنده استمرار رویکرد فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی ایران است. رویکردی که طی سالهای گذشته با ابزارهایی مانند تحریمهای گسترده اقتصادی، محدودیتهای مالی، فشارهای سیاسی و حتی جنگ دنبال شده، اما نتوانسته اهداف اصلی طراحان آن را محقق کند. اکنون مطرح شدن ایده محاصره زمینی را میتوان تلاشی برای یافتن ابزارهای جدید فشار در شرایطی دانست که تجربیات گذشته نشان داده است ایران ظرفیت بالایی برای مدیریت فشارهای خارجی دارد.
واقعیت آن است که اجرای چنین طرحی با موانع جدی سیاسی و ژئوپلیتیکی روبهرو است. ایران در یکی از مهمترین مناطق راهبردی جهان قرار گرفته و با کشورهای متعددی در حوزههای اقتصادی، امنیتی و تجاری ارتباط دارد. محاصره زمینی یک کشور، بهویژه کشوری با موقعیت جغرافیایی ایران، نیازمند همراهی کامل همه همسایگان است. امری که با توجه به منافع مستقل کشورهای منطقه، بسیار دشوار به نظر میرسد.
بسیاری از همسایگان ایران روابط گسترده اقتصادی و امنیتی با تهران دارند و ثبات در مرزهای ایران را بخشی از منافع ملی خود میدانند. عراق، ترکیه، پاکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان و دیگر کشورهای پیرامونی، هر یک ملاحظات خاص خود را دارند و بعید است به سادگی وارد طرحی شوند که میتواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی قابل توجهی برای آنها داشته باشد. تجربه سالهای اخیر نیز نشان داده است که کشورهای منطقه در بسیاری از موارد حاضر نیستند منافع اقتصادی و ارتباطی خود را با ایران فدای سیاستِ فشار واشنگتن کنند.
از سوی دیگر، طرح محاصره زمینی ایران …
