ناترازی بنزین در ایران که پیش از جنگ نیز به یکی از مشکلات مزمن اقتصاد انرژی تبدیل شده بود، اکنون تحت تاثیر جنگ، آسیب به بخشی از زیرساختهای پالایشی و محدودشدن مسیرهای واردات، وارد مرحله حساستری شده است. برآوردهای تازه انجمن کارفرمایی صنعت پالایش کشور نشان میدهد کسری بنزین با احتساب بنزین اختلاطی اکنون حدود ۸ میلیون لیتر در روز است و در صورت تداوم روند مصرف، این رقم میتواند در شهریور به حدود ۱۵ میلیون لیتر برسد.
در طرف تقاضا، مصرف روزانه کشور در تابستان به محدوده ۱۳۰ تا ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است. در مقابل، تولید پالایشگاهها حدود ۱۱۰ تا ۱۱۲ میلیون لیتر در روز است و بخشی از شکاف نیز از طریق بنزین اختلاطی و سایر منابع تامین میشود. تنها در پنج روز ۱۲ تا ۱۶ مرداد، حدود ۶۶۸ میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف شده است. این یعنی به طور متوسط روزانه حدود ۱۳۳.۶ میلیون لیتر بنزین مصرف شده است.
اما تفاوت مشکل امسال با سالهای گذشته در سمت عرضه است. برخی پالایشگاهها و تاسیسات نفتی ایران در جریان جنگ آسیب دیدهاند و بازگشت کامل ظرفیت آنها به مدار، زمانبَر است. از این منظر، جنگ علت اصلی ناترازی نیست، بلکه بحرانی ساختاری را که پیشتر وجود داشت، تشدید کرده است.
عامل مهمتر، محدودشدن امکان واردات است. در شرایط عادی، بخشی از کسری داخلی را میتوان با واردات بنزین جبران کرد اما اکنون محاصره دریایی آمریکا و اختلال در تردد کشتیها، مسیر واردات فرآوردههای نفتی به ایران را بهشدت محدود کرده است. گزارشهای اخیر حتی از توقف موثر واردات بنزین به دلیل همین محاصره خبر میدهند.
در این میان، روسیه نیز دیگر نمیتواند مانند یک تامینکننده …
