به گزارش رکنا، امنیت کودک موضوعی نیست که بتوان آموزش آن را به سالهای مدرسه یا زمانی موکول کرد که کودک با خطرهای جدی مواجه شود. مهارتهای اولیه محافظت از خود، از سالهای نخست زندگی قابل آموزش است؛ البته نه با ترساندن کودک، بلکه با بازی، داستان و تمرین موقعیتهایی که ممکن است در زندگی روزمره با آنها روبهرو شود.
فرشته کولانی، روانشناس، با تأکید بر اهمیت آموزش امنیت به کودکان، میگوید این آموزش براساس مطالعات حوزه تعلیم و تربیت میتواند از حدود سهسالگی آغاز شود؛ زمانی که کودک بهتدریج میتواند با مفاهیمی مانند شناخت اندامهای بدن، حریم خصوصی، لمس ناخوشایند و تفاوت میان احساس خوب و بد آشنا شود.
او البته تأکید دارد که زمان و شیوه این آموزش باید با سن کودک و شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه متناسب باشد و قرار نیست یک الگوی ثابت برای همه کودکان وجود داشته باشد. آموزش امنیت نباید کودک را بترساند
کودک خردسال هنوز درک کاملی از مفاهیم پیچیده و انتزاعی ندارد؛ بنابراین آموزش امنیت نیز نباید با مجموعهای از هشدارهای ترسناک و توضیحات سنگین همراه شود.
به گفته کولانی، در سالهای نخست زندگی میتوان از ابزارهایی مانند داستان، تصویر، بازی، عروسک، نمایش کوتاه و نقشآفرینی برای انتقال مفاهیم استفاده کرد. هدف این است که کودک چند قانون ساده و کاربردی را بهتدریج یاد بگیرد.
«بدن من متعلق به من است» یکی از همین پیامهای ساده است. کودک باید بداند اگر کسی قصد لمس بدن او را داشت، میتواند «نه» بگوید و برای محافظت از خود مجبور نیست به همه اعتماد کند یا از همه بترسد.
در کنار این آموزش، کودک باید یک مفهوم مهم دیگر را نیز یاد بگیرد: همیشه بزرگسالان امنی وجود دارند که میتواند در صورت احساس خطر به آنها مراجعه کند و درباره اتفاقی که برایش افتاده حرف بزند. کودک باید «نه» گفتن را تمرین کند
آموزش زمانی مؤثرتر میشود که از مرحله حرف زدن فراتر برود و به تمرین تبدیل شود.
کولانی پیشنهاد میکند والدین با استفاده از عروسکهای نمایشی و ساختن سناریوهای ساده، موقعیتهای مختلف را با کودک تمرین کنند؛ موقعیتهایی که شاید در ظاهر عادی باشند اما کودک باید …
