به گزارش رکنا، یکم شهریور در میان دوستداران تاریخ و فرهنگ یزد به عنوان روز یزد و روز بنیان یزد گرامی داشته میشود؛ روزی که با روایتی تاریخی درباره بنیانگذاری شهر یزد در پیوند است.
چرا یکم شهریور روز یزد نامیده شده است؟
ریشه این مناسبت به روایتی در کتاب «تاریخ یزد» نوشته جعفر بن محمد بن حسن جعفری، از منابع تاریخی شناختهشده درباره یزد، بازمیگردد.
در این روایت آمده است که یزدگرد پس از رسیدن به منطقه «کثه»، آبوهوا و شرایط آن را مناسب دید و تصمیم گرفت در آنجا شهری بنا کند. سپس بنای شهر با نظر منجمان و در طالع سنبله انجام شد؛ سنبله با ماه شهریور پیوند دارد.
به همین دلیل، برخی پژوهشگران و علاقهمندان تاریخ یزد، یکم شهریور را روز بنیان یزد میدانند.
آیا تاریخ دقیق تأسیس یزد مشخص است؟
نه به معنای یک تاریخ قطعی و قابل اثبات با اسناد همعصر. روایت موجود در تاریخ یزد، یک گزارش تاریخی متأخر است و خود جعفری نیز در این بخش، منبع اولیه روایت را ذکر نکرده است. بنابراین بهتر است بگوییم یکم شهریور بر اساس یک روایت تاریخی، روز بنیان یزد دانسته شده است.
یزدگرد چه نقشی در این روایت دارد؟
در داستان تاریخی جعفری، یزدگرد پس از ورود به کثه، از آبوهوا و موقعیت منطقه خشنود میشود و تصمیم میگیرد شهری در آنجا بنا کند. در روایت، نام شهر نیز با یزدان و یزدگرد پیوند داده شده است.
البته درباره ریشه نام «یزد» و تاریخ شکلگیری شهر، دیدگاههای تاریخی و پژوهشی مختلفی وجود دارد و نباید همه جزئیات این روایت را به عنوان واقعیت قطعی تاریخی در نظر گرفت.
یزد در گذشته چه نامی داشته است؟
در منابع تاریخی، منطقهای که امروز یزد نامیده میشود با نام کثه نیز شناخته شده است. در طول تاریخ، این شهر و منطقه اهمیت خود را حفظ کرده و به یکی از مراکز مهم فرهنگی، تجاری و مذهبی ایران تبدیل شده است.
چرا یزد یکی از مهمترین شهرهای تاریخی ایران است؟
یزد نمونهای کمنظیر از سازگاری انسان با زندگی در منطقهای گرم و خشک است. معماری سنتی شهر بر پایه استفاده هوشمندانه از منابع محدود شکل گرفته است.
بادگیرها، قناتها، آبانبارها، …
