
به گزارش خبرگزاری رکنا، هیدروژن در سالهای اخیر به یکی از مهمترین گزینهها برای ساختن نظامهای انرژی پاکتر تبدیل شده است. دلیل این توجه آن است که هیدروژن میتواند بهعنوان یک «حامل انرژی» عمل کند؛ یعنی خودش منبع اصلی انرژی نیست، بلکه انرژی تولیدشده از منابع دیگر را در خود نگه میدارد و بعد در زمان و مکان مناسب در اختیار مصرفکننده قرار میدهد. این ویژگی بهویژه زمانی اهمیت پیدا میکند که صحبت از انرژیهای تجدیدپذیر مانند خورشید، باد و برقآبی باشد، زیرا این منابع همیشه بهصورت یکنواخت در دسترس نیستند و تولید آنها از نوسانهای روزانه و فصلی تأثیر میپذیرد. در چنین شرایطی، تبدیل بخشی از این انرژی به هیدروژن میتواند راهی برای ذخیره و استفاده دوباره از آن باشد. به همین دلیل، هیدروژن در بحث کاهش انتشار گازهای گلخانهای و کمکردن وابستگی به سوختهای فسیلی جایگاهی مهم پیدا کرده است. با این حال، مسئله فقط تولید هیدروژن نیست، بلکه ذخیرهسازی آن نیز یک چالش اساسی به شمار میرود. هیدروژن با وجود آنکه از نظر وزنی انرژی بسیار بالایی دارد، از نظر حجمی چگالی انرژی پایینی دارد؛ به زبان ساده، برای نگهداری مقدار قابل توجهی از آن باید شرایط ویژهای فراهم شود. مایعکردن هیدروژن هزینهبر است و نگهداری آن در این حالت نیز به فناوریهای خاص نیاز دارد. از طرف دیگر، ویژگیهایی مانند اندازه بسیار کوچک مولکول، نفوذپذیری بالا، وزن مولکولی کم و دانسیته پایین باعث میشود انتقال و ذخیرهسازی آن ساده نباشد. همین خصوصیات میتواند استفاده از برخی مواد و خطوط لوله را محدود کند و حتی نیاز به بازسازی یا تغییر کاربری زیرساختهای موجود را به وجود آورد. بنابراین اگر قرار باشد هیدروژن در آینده سهمی جدی در تأمین انرژی داشته باشد، باید برای ذخیرهسازی، انتقال و توزیع آن راهحلهای قابل اتکا، ایمن و اقتصادی پیدا شود.
در همین زمینه، نگار شاهدعلی، محقق دانشکده مهندسی شیمی و نفت دانشگاه تبریز، به همراه دو همکار همدانشگاهی خود، پژوهشی درباره شیوههای مختلف ذخیرهسازی هیدروژن انجام دادهاند. این پژوهش که بر مرور روشهای نگهداری این حامل انرژی تمرکز دارد، تلاش کرده تصویری روشن و ساده از …








