به گزارش برنا، پروژه عمرانی زمانی آغاز میشود که دولت یا نهاد سرمایهگذار یک نیاز مشخص را شناسایی کرده است؛ ساخت یک جاده برای کاهش زمان سفر، احداث راهآهن برای توسعه ترانزیت، ساخت سد برای تأمین آب یا ایجاد بیمارستان برای افزایش ظرفیت درمان. اما اگر اجرای پروژه به جای چند سال، یک دهه یا بیشتر طول بکشد، شرایط اقتصادی زمان شروع دیگر با زمان پایان یکسان نیست.قیمت زمین، مصالح، ماشینآلات، دستمزد، حملونقل و تجهیزات تغییر میکند و برآورد اولیه عملاً ارزش خود را از دست میدهد. به همین دلیل، پروژهای که در زمان آغاز با یک بودجه مشخص قابل اجرا بوده، ممکن است چند سال بعد به منابعی چند برابر نیاز داشته باشد.در چنین شرایطی یک چرخه خطرناک شکل میگیرد: اعتبار کم میآید، پروژه کند میشود؛ پروژه که کند شد، هزینه بالا میرود؛ هزینه که بالا رفت، اعتبار بیشتری لازم است و تأمین اعتبار بیشتر نیز زمان میبرد.
تهران ـ شمال، ۳۰ سال در مسیر تکمیل
اگر بخواهیم از پروژهای نام ببریم که بیش از هر چیز مفهوم «زمان طولانی اجرا» را در ذهن تداعی میکند، آزادراه تهران ـ شمال یکی از نخستین گزینههاست.طبق فهرست مورد بررسی، آغاز این پروژه به سال ۱۳۷۵ بازمیگردد؛ یعنی تا سال ۱۴۰۵ حدود ۳۰ سال از شروع آن گذشته است.این آزادراه قرار بود با ایجاد مسیر ارتباطی سریعتر میان تهران و شمال، زمان سفر را کاهش دهد و بخشی از فشار ترافیکی محورهای قدیمی را کم کند.اما ویژگی خاص این پروژه، فقط قدمت آن نیست. عبور مسیر از مناطق کوهستانی، نیاز به تونلها و پلهای متعدد و پیچیدگی فنی عملیات، اجرای آن را به یکی از دشوارترین پروژههای عمرانی کشور تبدیل کرده است.با وجود این، نباید وضعیت امروز آن را با سالهای ابتدایی یکسان دانست. بخشهایی از آزادراه به بهرهبرداری رسیده و عملیات در بخشهای باقیمانده ادامه دارد.درس اقتصادی این پروژه، اما روشن است: وقتی اجرای یک طرح بزرگ سه دهه طول بکشد، هزینه تأخیر میتواند به اندازه خود پروژه مهم شود.
چابهار ـ زاهدان، ۱۶ سال برای رسیدن ریل به شرق
راهآهن چابهار ـ زاهدان نیز در فهرست پروژههای قدیمی قرار دارد. شروع این پروژه در تصویر سال ۱۳۸۹ ذکر شده است؛ بنابراین تا سال ۱۴۰۵ حدود ۱۶ سال از آغاز آن میگذرد.اهمیت این پروژه از آن جهت است که چابهار را به شبکه ریلی کشور پیوند …
