خیلی از والدین این تجربه را دارند: بچه با گوشی یا تبلت یک بازی میکند، یک ماشین که باید از موانع رد شود. بعد از چند دقیقه بازی گیر میکند و بچه با عصبانیت میگوید «این بازی خرابه». نمیگوید چرا فکر میکند خراب است. فقط طرف مقابل، یعنی بازی، را مقصر میداند و ولش میکند.
نکتهای که پشت این صحنهی کوچک هست، ساده نیست. بچهای که فقط بازی میکند، وقتی چیزی درست کار نکند، طرف مقابل را مقصر میداند. بچهای که خودش یک بازی ساخته باشد، همان لحظه یک سوال دیگر در ذهنش شکل میگیرد: کجای کارم اشتباه رفته؟
این تفاوت، خلاصهی کل بحثی است که این روزها بین والدین دربارهی آیندهی بچههایشان مطرح میشود؛ اینکه آموزش برنامه نویسی به کودکان دقیقا چه چیزی به آنها میدهد که یک بازی معمولی نمیدهد.
چیزی که واقعا عوض میشود، ابزار نیست
اگر ده سال پیش کسی از یک متخصص میپرسید بچهها باید چه چیزی یاد بگیرند، جواب احتمالا اسم یک نرمافزار یا زبان خاص بود. امروز بیشتر آن جوابها کهنه شدهاند. ابزارهایی که این روزها محبوباند، به احتمال زیاد تا وقتی بچههای امروز بزرگ شوند دیگر همان شکل فعلی را نخواهند داشت. زبانهای برنامهنویسی عوض میشوند، پلتفرمها میآیند و میروند، حتی شکل کار کردن با کامپیوتر ممکن است تا آن زمان چیز دیگری باشد.
چیزی که عوض نمیشود این است: بچهای که یاد گرفته یک مشکل را باز کند، ببیند کجایش خراب است، و دوباره امتحان کند، این توانایی را با خودش به هر ابزار بعدی هم میبرد. این همان چیزی است که معلمها و مربیها وقتی از «مهارتهای آینده» حرف میزنند واقعا منظورشان همین است، نه لیستی از نرمافزارهایی که باید بلد باشی. پنج مهارت نیست، یک عادت ذهنی است
معمولا وقتی دربارهی مهارتهای آینده صحبت میشود، یک لیست ردیف میشود: حل مسئله، خلاقیت، تفکر منطقی، یادگیری مداوم، همکاری. این اسمها درستاند، ولی جدا از هم معنای زیادی ندارند. چیزی که واقعا اتفاق میافتد یک چرخهی واحد است که هر بار تکرار میشود.
بچه یک چیزی میسازد. آن چیز کار نمیکند یا آنطور که فکر میکرد پیش نمیرود. باید بفهمد چرا. باید یک راه دیگر امتحان کند. و وقتی بالاخره جواب میدهد، خودش میفهمد که این نتیجهی فکر کردنش بوده، نه شانس.
این چرخه همان چیزی است …
