به گزارش خبرگزاری برنا هرمزگان، سجاد تاجالدینی، دانش آموخته مدرسه عالی قضاوت تهران و پژوهشگر حوزه علوم جنایی، با اشاره به گسترش کاربرد هوش مصنوعی در نظامهای قضایی اظهار کرد: هوش مصنوعی امروز در تحلیل اسناد، جستوجوی قوانین، بررسی آرای قضایی و پردازش حجم زیادی از دادهها نقش مهمی ایفا میکند، اما استفاده از آن در تصمیمگیری قضایی، پرسشهای مهمی را درباره جایگاه قاضی و مبانی دادرسی عادلانه مطرح کرده است.
وی افزود: قضاوت در نظام حقوقی ایران صرفاً تطبیق یک رفتار با قانون نیست، بلکه فرآیندی مبتنی بر ارزیابی ادله، تشخیص واقعیت، بررسی اوضاع و احوال پرونده و استدلال حقوقی است. به همین دلیل، تصمیمگیری قضایی را نمیتوان صرفاً به یک الگوریتم یا تحلیل آماری تقلیل داد.
این پژوهشگر حوزه علوم جنایی ادامه داد: در فقه امامیه، قاضی باید از صلاحیتهای علمی، اخلاقی و قضایی لازم برای کشف حقیقت و صدور رأی عادلانه برخوردار باشد. همچنین در حقوق کیفری ایران، انتساب جرم به یک شخص مستلزم احراز ارکان قانونی، مادی و روانی جرم از سوی مرجع قضایی است. ازاینرو، واگذاری تصمیم نهایی درباره مجرمیت یا بیگناهی افراد به یک سامانه هوشمند، با مبانی حقوقی و فقهی حاکم بر دادرسی کیفری سازگار به نظر نمیرسد.
وی تصریح کرد: یکی از مهمترین مبانی نظام اثبات در حقوق کیفری ایران، «علم قاضی» است. مطابق مواد ۲۱۱ و ۲۱۲ قانون مجازات اسلامی، علم قاضی باید از مستندات، قرائن و امارات معتبر حاصل شود و مستندات ایجادکننده این علم نیز در رأی منعکس شود. بنابراین، خروجی هوش مصنوعی میتواند در حد یک نظر کارشناسی یا ابزار کمکی مورد استفاده قرار گیرد، اما …
