متن یادداشت سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، به این شرح است:
هفته دولت، اگر فقط به شمارش پروژهها، اعتبارات و اقدامات اجرایی فروکاسته شود، بخش مهمی از فلسفه وجودی خود را از دست خواهد داد. دولت، در معنای عمیق خویش، نهاد صیانت از منافع بلندمدت جامعه و تنظیمکننده نسبت میان «امروز» و «فردا» است. از این منظر، هر سفر استانی میتواند فرصتی برای تامل در یک پرسش بنیادی باشد: چگونه میتوان ظرفیتهای نهفته یک سرزمین را از سطح امکان به سطح مزیت و از سطح مزیت به موتور محرکه توسعه تبدیل کرد؟
سفر اخیر ما به قم، مواجهه با چنین پرسشی بود، پرسشی درباره شهری که جایگاه آن در منظومه ملی ایران، بهمراتب فراتر از تصویری است که تاکنون از آن ساختهایم.
قم را باید دوباره خواند. نه فقط بهعنوان یک شهر زیارتی و تاریخی یا یکی از کانونهای مهم علمی و حوزوی کشور، بلکه بهمثابه یک «شهر تمدنی» که در تلاقی چند سرمایه بزرگ ــ زیارت، مرجعیت، دانش، تاریخ، فرهنگ و میراث ــ ایستاده است.
قم، به اعتبار حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س)، بیتردید یکی از مهمترین قطبهای زیارتی ایران و جهان اسلام است. بنا بر اعلام مسئولان استان، این شهر سالانه میزبان میلیونها زائر و گردشگر است که در مقیاس گردشگری ملی، ظرفیتی ممتاز و کمنظیر به شمار میرود. اما در سیاستگذاری فرهنگی، گاه آنچه اهمیت بیشتری دارد، کیفیت مواجهه انسان با مقصد و میزان ارزشی است که از این مواجهه برای فرد، جامعه و اقتصاد فرهنگی تولید میشود. مسئله راهبردی قم همینجاست.
چگونه میتوان میلیونها زائری را که برای زیارت وارد این شهر میشوند، با تاریخ، فرهنگ، معماری، هنر، دانش و میراث چند هزارساله آن نیز مواجه کرد؟ چگونه میتوان «زیارت» را به دروازهای برای ورود به یک تجربه عمیق فرهنگی تبدیل کرد؟ و چگونه میتوان از حضور عظیم انسانی در قم، به جای یک جریان عبوری، یک جریان پایدار فرهنگی، اقتصادی و تمدنی ساخت؟
پاسخ را باید در عبور از «اقتصاد صرف زیارت» به «اقتصاد فرهنگ و تمدن» جستوجو کرد. این موضوع علاوه بر اینکه به معنای کاستن از شان زیارتی قم نیست، برعکس، به معنای تعمیق آن نیز هست. شهری که مقصد زیارت است، میتواند مقصد معرفت نیز باشد، شهری که انسان را برای نیایش به خود میخواند، میتواند …
