همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: فشار روانی مداوم، فراتر از ایجاد خستگی یا بدخلقیهای موقت عمل میکند؛ این یک نیروی فرسایشی است که میتواند بهآرامی سیمکشی مغز ما را تغییر داده و در نتیجه، هسته اصلی شخصیت ما را بازنویسی کند. اگر احساس میکنید بیش از گذشته مضطرب، منزوی یا از نظر هیجانی شکننده شدهاید، ممکن است اینها تنها علائم خستگی نباشند، بلکه نشانههایی از تغییرات عمیقتری باشند که استرس در هویت شما ایجاد کرده است.
۱. استرس میتواند پایههای اصلی شخصیت را جابجا کند
یک مطالعه برجسته که بیش از دو هزار بزرگسال را برای نزدیک به دو دهه تحت نظر گرفت، این فرضیه را تایید کرد. پژوهشگران با بررسی میزان استرس روزانه و هیجانات منفی افراد در کنار سنجش ویژگیهای شخصیتی آنها بر اساس مدل «پنج عامل بزرگ شخصیت» (گشودگی به تجربه، وظیفهشناسی، برونگرایی، سازگاری و روانرنجوری)، به نتیجهای شگفتانگیز رسیدند. افرادی که به طور مداوم سطوح بالاتری از استرس را تجربه میکردند، با گذشت زمان، افزایش قابل توجهی در روانرنجوری (تمایل به اضطراب و بیثباتی عاطفی) و کاهش در سایر ویژگیها مانند برونگرایی و وظیفهشناسی نشان دادند. این یافتهها ثابت میکند که شخصیت، یک سنگ نوشته ثابت نیست، بلکه بیشتر شبیه به یک منظره است که تحت تأثیر نیروهای مداوم زندگی، مانند استرس، تغییر شکل میدهد.
۲. استرس مغز شما را از نو سیمکشی میکند
شخصیت ما در رفتارها و عادتهایمان آشکار میشود، اما ریشه آن در ساختار فیزیکی مغز نهفته است. استرس مزمن میتواند تغییرات واقعی و قابل اندازهگیری در مناطقی از مغز ایجاد کند که مسئول تنظیم هیجانات، حافظه و تصمیمگیری هستند. برای مثال، پژوهشی در سال ۲۰۱۵ نشان داد که استرس طولانیمدت با کوچک شدن هیپوکامپ (مرکز حافظه و یادگیری مغز) مرتبط است. همزمان، عملکرد قشر پیشپیشانی، که نقش مدیرعامل مغز را در خودکنترلی و تصمیمگیری منطقی ایفا میکند، مختل میشود. در مقابل، آمیگدال، یعنی سیستم هشدار و تشخیص تهدید مغز، بیشفعال و حساستر میگردد.
این بازتنظیم عصبی توضیح میدهد که چرا تحت استرس مزمن، فرد ممکن است کنترل کمتری بر واکنشهای هیجانی خود داشته باشد، به تهدیدها حساستر شود …
