به گزارش همشهریآنلاین، انتشار فیلمی در شبکههای اجتماعی از شلیک سردار شهید محمد پاکپور با تیربار «ثُعبان»، بار دیگر توجهها را به یکی از پروژههای تسلیحاتی نیروی زمینی سپاه جلب کرده است؛ تیرباری که اگرچه ریشه در یک طراحی قدیمی روسی دارد، اما با مجموعهای از تغییرات و بهینهسازیهای مهندسی، برای ایفای نقش یک تیربار هجومی و قابل حمل توسط نفر بازطراحی شده است.
تصاویر منتشرشده، شلیک ثعبان را در دست این فرمانده شهید نشان میدهد؛ اما اهمیت این فیلم فقط به نمایش قدرت آتش یک تیربار محدود نمیشود.
ثعبان خود روایت یک پروژه مهندسی است؛ پروژهای که از یک RPD قدیمی آغاز شد، با تغییر بخشهای مختلف سلاح ادامه یافت، در رزمایش مورد آزمایش قرار گرفت و در نهایت به یگانهای عملیاتی نیروی زمینی سپاه راه پیدا کرد. ثعبان از دل کدام سلاح بیرون آمد؟
«ثعبان ۱» یک تیربار کاملاً جدید با طراحی صفر تا صد نیست؛ بلکه حاصل بهینهسازی تیربار سبک RPD است؛ سلاحی که در شوروی طراحی شد و برای استفاده از فشنگ ۷.۶۲×۳۹ میلیمتری به کار رفت.
سلاح RPD از جمله تیربارهای سبک شناختهشده خانواده تسلیحات شرقی بود و نمونههایی از آن در دهههای گذشته در اختیار نیروهای مسلح ایران قرار گرفت. اما با گذشت زمان، نمونههای موجود با مشکلاتی مواجه شدند و بخشی از آنها از چرخه عملیاتی خارج شدند.
اینجا بود که یک سلاح قدیمی بار دیگر به میز مهندسان بازگشت.
متخصصان سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی زمینی سپاه با بررسی نمونه موجود، تغییراتی را در بخشهایی از آن از جمله صفحه خوراکدهنده، قبضه، قنداق، لوله و سیستم چکاننده اعمال کردند. هدف، بازگرداندن ساده RPD به خدمت نبود؛ بلکه قرار بود یک تیربار سبک متناسب با نیازهای عملیاتی جدید ایجاد شود.
چرا یک RPD قدیمی دوباره مهم شد؟
بازگرداندن یک سلاح قدیمی به چرخه طراحی، لزوماً به معنای عقبگرد نیست.
وقتی یک پلتفرم شناختهشده، سازوکار مشخص و مهمات استانداردشده دارد، مهندسی مجدد آن میتواند نسبت به طراحی یک سلاح کاملاً جدید مسیر متفاوتی داشته باشد. در چنین پروژهای، بخشی از تجربه فنی و عملیاتی سلاح پایه از قبل وجود دارد و تمرکز مهندسان بر اصلاح نقاط ضعف و تطبیق آن با نیاز جدید قرار میگیرد.
در …
![[علی دارابی] گرفتار دولت در دولت نشویم!](/news/u/2026-08-23/ettelaat-dxse1.jpg)