همشهری آنلاین - راحله عبدالحسینی: گلونی، پوشش سنتی بانوان زاگرسنشین، میراثی سه هزارساله است که بهعنوان یکی از نمادهای هویت فرهنگی و پوشش بومی شناخته میشود. جشنواره گلونی ۲۵ و ۲۶ اردیبهشت هر سال در خرمآباد و دامنه قلعه فلکالافلاک برگزار میشود و از رویدادهای فرهنگی استان برای پاسداشت فرهنگ و پوشش بومی منطقه است.
ثبت جشنواره گلونی در تقویم رسمی رویدادهای گردشگری کشور، بار دیگر توجهها را به یکی از شناختهشدهترین عناصر پوشاک سنتی زاگرس جلب کرده است؛ سربندی که اگرچه امروز بیش از همه با زنان لرستان شناخته میشود، اما گستره فرهنگی آن به لرستان محدود نیست.
عزیز مصطفایی، مردمشناس، در مورد حوزه جغرافیایی استفاده از گلونی به همشهری آنلاین گفت: «گلونی حوزه جغرافیایی گستردهای دارد و نمیتوان آن را فقط به یک استان محدود کرد. این گستره، لرستان، کرمانشاه، ایلام، کردستان و بخشهایی از آذربایجان غربی را دربرمیگیرد و این عنصر فرهنگی در میان جوامع لر، لک و کرد رواج داشته است. گلونی حتی در بخشهایی از کردستان عراق و مناطق کردنشین ترکیه نیز شناخته شدهاست.» کاربرد گلونی در مناطق زاگرسی
به گفته مصطفایی، اصل گلونی پارچهای است که بیشتر به عنوان سربند استفاده میشده، هرچند در دورههای مختلف کاربردهای دیگری نیز پیدا کرده و حتی به شکل شال یا دیگر اجزای پوشش درآمده است. او ادامه داد: «مهمترین ویژگی گلونی، مهارت بستن آن است. در میان اقوام و طوایف مختلف، شیوه بستن گلونی متفاوت بوده است. برای مثال، در میان کلهرها شیوههایی برای بستن گلونی وجود داشته که حجم و قطر سربند را بیشتر میکرد. میزان پارچه مورد استفاده و حتی شکل بستن آن نشانی از جایگاه اجتماعی فرد بود. همچنین نحوه استفاده از گلونی در موقعیتهای مختلف مانند عزا و عروسی تفاوت داشته است. بنابراین گلونی صرفاً یک تکه پارچه نیست؛ مهارت بستن آن بخشی از فرهنگ و میراث ناملموس این منطقه است.»
این مردمشناس تاکید کرد: «کارکرد اصلی گلونی بیشتر در میان زنان بوده، اما استفاده از آن به زنان محدود نمیشود و در برخی جوامع و موقعیتها …
