
به گزارش همشهریآنلاین به نقل از مهر، تحولات پرشتاب امنیتی و نظامی در منطقه، بهویژه پس از تجربه جنگهای اخیر، معادلات بازدارندگی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران را وارد مرحلهای تازه کرده است. در شرایطی که دامنه تهدیدات دیگر صرفاً به میدان نبرد کلاسیک محدود نمیشود و مؤلفههایی همچون جنگ ترکیبی، عملیات سایبری، حملات پهپادی و موشکی، جنگ اطلاعاتی، فشار اقتصادی و هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی به بخشی از الگوی منازعات جدید تبدیل شدهاند، موضوع آمادگی نیروهای مسلح و توانایی آنها برای واکنش سریع و مؤثر، اهمیتی دوچندان یافته است.
تجربه درگیریهای اخیر، از نگاه مسئولان نظامی جمهوری اسلامی ایران، صرفاً یک مواجهه نظامی نبوده، بلکه آزمونی برای ساختار دفاعی کشور، میزان تابآوری جامعه و کارآمدی تجهیزات و تاکتیکهای نیروهای مسلح محسوب میشود. در این میان، ارتش جمهوری اسلامی ایران تلاش کرده است ضمن بازسازی بخشهایی از توان رزمی آسیبدیده، از تجربیات بهدستآمده در میدان برای بازنگری در شیوههای عملیاتی و ارتقای آمادگی خود استفاده کند. سخنان فرماندهان نظامی نیز نشان میدهد که تجربه جنگ، در کنار هزینههای سنگین آن، به اعتقاد آنان زمینهای برای شناسایی نقاط قوت و ضعف و حرکت به سمت طراحی ساختارها، تجهیزات و تاکتیکهای متناسب با جنگهای آینده فراهم کرده است.
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در این زمینه، تغییر رویکرد دکترین نظامی و حرکت از یک الگوی صرفاً پدافندی به سمت تقویت قابلیتهای آفندی و پاسخ سریع است؛ رویکردی که در ادبیات نظامی جمهوری اسلامی ایران، با هدف افزایش قدرت بازدارندگی و جلوگیری از شکلگیری محاسبات اشتباه از سوی طرف مقابل دنبال میشود. در همین چارچوب، استفاده از حملات پیشدستانه، پاسخ متقابل و هدف قرار دادن نقاطی که از منظر نظامی و عملیاتی دارای اهمیت تلقی میشوند، به عنوان بخشی از تجربیات جنگ اخیر مورد توجه قرار گرفته است.
در سوی دیگر این معادله، مسئله احتمال وقوع درگیری مجدد و نگرانی افکار عمومی از بازگشت جنگ قرار دارد؛ موضوعی که سخنگوی ارتش درباره آن بر ضرورت حفظ آمادگی مستمر تأکید میکند. از نگاه او، متغیرهای متعدد و سیال در محیط منطقهای و بینالمللی، امکان پیشبینی قطعی آینده را دشوار کرده است و به همین دلیل، به جای اتکا به پیشبینی، …






![[مسعود دشتی درخشان] عملکرد مثبت وزارت نفت در حوزه دیپلماسی انرژی](/news/u/2026-08-26/ettelaat-mdevy.jpg)





