به گزارش همشهری آنلاین، گاهی یک نام، آنقدر در حافظه مردم تکرار میشود که نمیتوان از کنار آن ساده گذشت؛ نامی که در نوحهها میپیچد، سینهبهسینه منتقل میشود و نسلها بعد هنوز مداحان آن را بر زبان میآورند. برای علیرضا دباغ، کارگردان مستند داستانی «لبالب» نیز ماجرا از همینجا آغاز شد؛ از یک نام تکرارشونده در نوحههای جنوب: ناخدا عباس دریانورد.
دباغ که سالهاست به این شخصیت تاریخی و آیینی پرداخته، در جستوجوی پاسخ این سؤال که «ناخدا عباس چه کسی بوده که نامش در نوحههای جنوب همچنان زنده است؟» وارد مسیری پژوهشی شد؛ مسیری که از کتابخانهها و اسناد آغاز شد، به تحقیقات میدانی رسید و در نهایت پس از سالها تحقیق و راستیآزمایی، به تولید مجموعهای پنجقسمتی انجامید که زندگی این پیرغلام اهلبیت را روایت میکند.
«لبالب» حاصل حدود ۱۵ سال کار است؛ مستندی که تصویربرداری آن از سال ۱۳۸۹ در بوشهر، اهواز و تهران آغاز شد و سرانجام پس از یک دهه و نیم به آنتن شبکه دو سیما رسید.
یک نام در نوحههای جنوب؛ آغاز یک جستوجو
علیرضا دباغ درباره نقطه آغاز این پژوهش میگوید: «در نوحههای جنوب که من خیلی به آنها علاقهمند هستم، دائم یک اسم به نام نامدار در نوحهها تکرار میشد. از همان اول برای من جذاب بود که بدانم این ناخدا کیست که همه نوحهخوانان جنوب، چه در بوشهر و چه در خوزستان و حتی کشورهای حاشیه خلیج فارس و بخشهای فارسیزبان آنها، نامش را در نوحههایشان میآورند.»
همین کنجکاوی، آغاز تحقیقاتی شد که بعدها بخش مهمی از زندگی دباغ را به خود اختصاص داد. او برای رسیدن به تصویری دقیق از ناخدا عباس، تحقیق را در سه مسیر پیش برد؛ مطالعات کتابخانهای، تحقیقات میدانی و در نهایت راستیآزمایی اطلاعات بهدستآمده از این دو مسیر.
نتیجه این جستوجو، رسیدن به شخصیتی بود که زندگیاش تنها به نوحه و مداحی محدود نمیشد؛ ناخدا عباس دریانورد، دریانوردی برجسته، نویسنده خاطرات، شاعر، وطندوست و از چهرههای اثرگذار در شکلگیری دریانوردی نوین ایران بود.
ناخدایی که خاطراتش را برای آیندگان نوشت
ناخدا عباس دریانورد در سال ۱۲۵۷ هجری شمسی در بوشهر و در خانوادهای دریانورد به دنیا آمد؛ خانوادهای که نسلبهنسل ناخدایی کشتیها را بر عهده داشتند.
اما در …
