به گزارش مشرق، بسیاری از پژوهشگران، از سنتهای فکری متفاوت، استدلال کردهاند که برخی مفاهیم رایج علوم اجتماعی که عمدتاً در تجربه تاریخی اروپا و آمریکای شمالی شکل گرفتهاند، ممکن است برای توضیح همه پدیدههای جوامع دیگر کافی نباشند که این مساله در تحلیلهای مربوط به هویت شیعی بیشتر از بسیاری موارد، خود را نشان میدهد.
در بسیاری از نظریههای رایج غربی، آیین مذهبی عمدتاً بهعنوان موضوعی در حوزه دین، هویت یا جامعه مدنی تحلیل میشود اما در تجربه تاریخی شیعه، آیینها فقط مناسک عبادی نیستند؛ آنها میتوانند همزمان حامل حافظه تاریخی، نظام معنایی، سازمان اجتماعی، بسیج عاطفی، مشروعیت سیاسی و افق تمدنی باشند.
بنابراین اگر هر پژوهشگری این پیشفرض را نداشته باشد، ممکن است بسیاری از کارکردهای این آیینها را یا به «احساسات مذهبی» تقلیل دهد یا صرفاً با مفاهیمی مانند بسیج سیاسی یا ملیگرایی توضیح دهد، در حالی که هر کدام از اینها فقط بخشی از واقعیت هستند. …
