اقتصاد۲۴- کمبود دارو دیگر فقط قصه داروهای خارجی گرانقیمت و نسخه بیماران خاص نیست؛ حالا گاهی برای پیدا کردن یک داروی معمولی معده، مُسکن یا بعضی داروهای اعصاب و آرامبخش هم باید چند داروخانه را گشت. پشت پیشخوان داروخانهها چند روایت در جریان است؛ دارو ممکن است حتی کمیاب و نایاب نشده باشد، بلکه در کشور «موجود» باشد، اما نه همیشه، نه در همه داروخانهها و نه درست زمانی که بیمار به آن احتیاج دارد. روایت نسخههای ناقص
نسخه را روی پیشخوان میگذارد. پنج قلم دارو دارد. مسئول داروخانه یکییکی نامها را در سیستم جستوجو میکند؛ دو قلم روی پیشخوان قرار میگیرد، برای سومی سراغ قفسه دیگری میرود، اما دو قلم آخر داستان متفاوتی دارند. یکی چند روز است نرسیده و از دیگری هم معلوم نیست شرکت پخش چه زمانی دوباره بار تحویل دهد.
بیمار نسخه را جمع میکند و راهی داروخانه بعدی میشود. این تصویر عجیب و دور از ذهنی از بازار داروی امروز نیست. تفاوت فقط در نام داروهاست. یک روز بیمار دنبال داروی اعصاب است، روز دیگر نسخهای برای معده و گوارش کامل نمیشود و گاهی حتی دارویی که سالها نامش برای مردم آشنا بوده، پیدا کردنش به چند تماس و مراجعه نیاز دارد.
کمبود دارو در ایران البته اتفاق تازهای نیست؛ چیزی که اینبار بیشتر جلب توجه میکند، ورود نام داروهای معمولی به این ماجراست. در ماههای اخیر در میان اقلامی که از کمبود آنها در سطح داروخانهها صحبت شده، نام کلونازپام، آسنترا و آلونتا در گروه داروهای اعصاب و روان، کلیدینیومسی، بوسپیرون و ... در داروهای گوارشی و حتی ژلوفن هم دیده شده است، داروها نه برای بیماری خاصاند نه برای مضرفهای متفاوت. دیروز داشتیم، امروز نداریم
پشت پیشخوان، معنای کمبود با تعریفی که روی کاغذ نوشته میشود فرق دارد. داروخانه ممکن است هفته گذشته یک دارو را تحویل گرفته باشد، چند روز نسخههای بیماران را پاسخ داده باشد و حالا دوباره موجودیاش به صفر رسیده باشد. محموله بعدی هم زمان دقیقی ندارد. وقتی بیمار میپرسد چه زمانی دوباره میرسد، همیشه پاسخ قطعی وجود ندارد. مشکل بازار امروز فقط «نایاب شدن» نیست؛ بینظم شدن دسترسی است.
یک دارو کاملاً از بازار محو نشده، اما حضورش هم دائمی نیست. چند بسته میآید، تمام میشود؛ دوباره میرسد و بار دیگر فاصلهای میان …
