فشار اصلی بر بازارها، ناشی از فضای نگرانی پیرامون وضعیت تردد در تنگه راهبردی هرمز و نیز گزارشهایی درباره حملات جدید به نفتکشها در دریای سرخ و خلیج عدن است که نگرانیها را نسبت به امنیت مسیرهای انرژی دوچندان کرده است.
دستاندرکاران بازار سرمایه در کشورهای حوزهی خلیجفارس، تحولات دیپلماتیک اخیر را از نزدیک رصد میکنند؛ جایی که ایران از توافقی با سلطنتعمان برای ترسیم مختصات جغرافیایی یک مسیر ملاحی در تنگهی هرمز خبر داده است.
تهران اعلام کرده که به زودی و در صورت عدم دخالت عوامل خارجی، بیانیه مشترکی با مسقط در این باره صادر خواهد شد.
بر اساس اطلاعاتی که منابع مطلع در اختیار رویترز قرار دادهاند، این چارچوب عملیاتی، امتیازی قابلتوجه برای ایران محسوب میشود که طی آن، کنترل کشتیهای ورودی به خلیجفارس از طریق تنگه هرمز، عملاً در اختیار تهران قرار خواهد گرفت.
به گزارش رسانه قطری العربی الجدید در نقطه مقابل، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده که توافق برای بازگشایی این آبراهی حیاتی، بسیار نزدیک است.
اما در اقدامی که نشان از دوگانگی رویکرد واشنگتن دارد، مقامات آمریکایی هرگونه پذیرش نظارت و کنترل ایران بر تردد کشتیها را بهشدت رد کردهاند.
در همین حال، تهران به کشورهای عربی حوزهی خلیجفارس هشدار داده است که در صورت هرگونه اقدام نظامی جدید از سوی ایالات متحده، حملات متقابلی علیه زیرساختهای حیاتی انرژی در منطقه صورت خواهد گرفت. این هشدار، همراه با تشدید تنشهای نظامی، روحیهی بازار را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
در ریاض، شاخص کل بورس عربستان با کاهش ۰.۷ درصدی مواجه شد. در میان سهام تأثیرگذار، سهام شرکت «آکوا پاور» (شرکت سعودی آب و برق) با افت چشمگیر ۴.۱ درصدی همراه شد و سهام بانک الراجحی نیز ۰.۷ درصد کاهش یافت.
همچنین، سهام شرکت نفتی آرامکوی سعودی که به عنوان شاخصترین سهم بازار شناخته میشود، ۰.۹ درصد پایینتر ایستاد.
گزارش روزانه بازار سهام عربستان نشان میدهد که در این معاملات، بیش از ۲۵۴ میلیون سهم دست به دست شده و در نهایت، ارزش سهام ۶۳ شرکت افزایشی و ۱۹۶ شرکت کاهشی ثبت شده است.
شاخص بازار موازی «نمو» نیز با افت ۹۹.۱۵ واحدی بسته شد و بیش از ۱.۷ میلیون سهم در این بازار معامله گردید.
نکته حائز اهمیت دیگر، تشدید اقدامات نظامی در کرانههای جنوبی منطقه است.
یمن روز چهارشنبه مسئولیت دو حملهی موشکی را بر عهده گرفت که یکی از آنها، یک نفتکش سعودی را در سواحل شهر ینبع در حاشیهی دریای سرخ و دیگری، نفتکش دیگری را در خلیج عدن هدف قرار داده است. این حملات، زنگ هشدار را برای امنیت خطوط کشتیرانی و صادرات انرژی به صدا درآورده و بر شدت ریسکهای سیاسی و امنیتی در منطقه افزوده است.
بازارهای امارات، قطر، کویت، بحرین و استثنای مسقط
در امارات متحدهی عربی، شاخص بورس دبی که تا پیش از این چهار جلسهی متوالی صعودی بود، با افت ۱.۵ درصدی مواجه گردید و سهام شرکت «اعمار العقاریه» به عنوان یکی از بزرگترین شرکتهای این بازار، ۳ درصد ریخت. در نقطهی مقابل، شاخص بورس ابوظبی توانست با رشد اندک ۰.۱ درصدی، تنها نقطهی روشن بازار امارات باشد.
در دوحه، شاخص کل بورس قطر نیز با کاهش ۰.۷ درصدی بسته شد. سهام شرکت صنایع قطر که از بزرگان صنعت این کشور به شمار میرود، ۱.۴ درصد افت کرد و در مجموع بیش از ۱۱۲ میلیون سهم در قالب ۲۱.۵ هزار معامله در تمامی بخشها دادوستد شد. از میان شرکتهای حاضر در این بازار، ۱۵ شرکت با افزایش قیمت، ۳۵ شرکت با کاهش قیمت و ۴ شرکت نیز با حفظ قیمت قبلی به کار خود پایان دادند.
فشار کاهشی به بحرین نیز سرایت کرد و شاخص عمومی این کشور با افت دو واحدی مواجه شد که عمدتاً ناشی از کاهش تقاضا در بخشهای کالاهای مصرفی بادوام و مواد اولیه بود. در کویت نیز روند نزولی ادامه یافت؛ به طوری که شاخص عمومی بورس ۰.۱۳ درصد و شاخص بازار اول نیز ۰.۲۵ درصد کاهش یافت.
با این حال، تنها استثنای قابلتوجه در میان بورسهای منطقه، مربوط به شاخص «مسقط ۳۰» در عمان بود که بر خلاف سایر همتایان خود، جلسه را با رشد ۰.۲۵ درصدی به پایان رساند.
گزارش رسمی بورس مسقط حاکی از افزایش ۰.۰۷۴ درصدی ارزش بازار نسبت به جلسهی معاملاتی پیشین است که نشان از خوشبینی نسبی سرمایهگذاران به توافقات دو جانبه در این کشور دارد.
چشمانداز بازار؛ امید به دیپلماسی در برابر تداوم ریسک
به طور کلی، سرمایهگذاران منطقهای، امید خود را به تحولات دیپلماتیک و احتمال ازسرگیری مذاکرات بین ایالات متحده و ایران بستهاند. هرگونه نشانه مثبت از سوی مذاکرات، میتواند به رشد دوباره شاخصها منجر شود.
با این حال، به گفتهی دانیال تقیالدین، مدیرعامل گروه سرمایهگذاری اسکای لینکس، آنچه بازارها را در وضعیت تعلیق نگه داشته، تأثیر توافقات ایران و عمان بر تردد در تنگه هرمز و تداوم ریسکهای ناشی از تأمین امنیت انرژی است.
تا زمانی که این ابهامات پابرجاست، فضای محتاطانه بر معاملات سهام خلیجفارس حاکم خواهد بود و هرگونه شوک ژئوپلیتیکی، میتواند موج جدیدی از فروش را به دنبال داشته باشد.
منبع: فارس
