به گزارش تجارت نیوز، بر اساس اظهارات مقامهای اسرائیلی و آمریکایی، دولت دونالد ترامپ با دولت جدید سوریه و اسرائیل به تفاهمهایی دست یافته است تا مواد هستهای باقیمانده از برنامه هستهای محرمانه رژیم بشار اسد از یک سایت مخفی در سوریه خارج شود. قرار است آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در این روند نقش اصلی داشته باشد.
این توافق پس از ماهها رایزنی، تهدید و تلاشهای دیپلماتیک پشت پرده شکل گرفت؛ مذاکراتی که به گفته منابع آگاه، تا چند هفته پیش محرمانه باقی مانده بود و تاکنون گزارشی درباره جزئیات آن منتشر نشده بود.
اهمیت این پرونده از آنجا ناشی میشود که واشنگتن و آژانس بینالمللی انرژی اتمی تلاش کردند از طریق یک راهحل دیپلماتیک، مواد هستهای موجود در این سایت حساس را ایمن کنند و مانع از شکلگیری بحرانی شوند که میتوانست به رویارویی میان اسرائیل و سوریه منجر شود و حتی احتمال ورود ترکیه به ماجرا را نیز مطرح کند.
مقامهای آمریکایی این اتفاق را نشانهای از رویکرد دولت ترامپ در قبال سوریه میدانند و معتقدند روابط نزدیک واشنگتن با دولت جدید سوریه به آمریکا اجازه داده است یک بحران بالقوه خطرناک را پیش از تبدیل شدن به یک رویارویی جدی، مدیریت و خنثی کند.
در عین حال، پشت این توافق، ماهها تبادل تهدید و تلاش دیپلماتیک میان طرفهای مختلف جریان داشت؛ موضوعی که تا چند هفته پیش از افکار عمومی پنهان مانده بود.
برای درک اهمیت این پرونده، باید به سالها قبل بازگشت؛ زمانی که حکومت بشار اسد یک برنامه هستهای مخفی را دنبال میکرد که محور اصلی آن رآکتور هستهای الکِبَر (Al-Kibar) بود.
اسرائیل در سال ۲۰۰۷ این رآکتور را بمباران کرد و در نتیجه، بخش عمده برنامه هستهای سوریه از بین رفت. با این حال، همه آثار آن برنامه نابود نشد. چندین مرکز تحقیق و توسعه و همچنین سایتهای نگهداری و ذخیرهسازی مرتبط با این برنامه همچنان باقی ماندند؛ هرچند این تأسیسات عمدتاً غیرفعال بودند.
پس از سقوط رژیم اسد، آژانس بینالمللی انرژی اتمی با دولت جدید سوریه به توافق رسید. بر اساس این توافق، آژانس اجازه یافت از رآکتور الکِبَر و چند سایت دیگر که با فعالیتهای هستهای گذشته سوریه ارتباط داشتند، بازدید کند.
چارلز لیستر، پژوهشگر مقیم مؤسسه خاورمیانه، میگوید دولت جدید …
![[علی دارابی] گرفتار دولت در دولت نشویم!](/news/u/2026-08-23/ettelaat-dxse1.jpg)