سرنوشت مرگبار یکسان؛ کشف بقایای دو ستاره همدم منفجرشده برای نخستین‌بار

به گزارش سایت دیدبان ایران،  اخترشناسان ممکن است به‌تازگی پدیده‌ای بی‌سابقه را در سایه‌ی یکی از مشهورترین انفجارهای ستاره‌ای راه شیری کشف کرده باشند: دو ستاره که پس از میلیون‌ها سال گردش به دور یکدیگر، در دو ابرنواختر جداگانه نابود شده‌اند. پژوهشگران با استفاده از ۱۶ سال داده‌های تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی ناسا، پرتوهای گامای پرانرژی را از بقایای کم‌نور و پیش‌تر نادیده‌گرفته‌شده‌ی یک ابرنواختر به نام G189.6+3.3 شناسایی کردند. این بقایا درست در کنار بقایای شناخته‌شده‌ی IC 443 قرار دارند که به دلیل ظاهرش با لقب «سحابی عروس دریایی» شناخته می‌شود.

تجزیه‌وتحلیل دانشمندان نشان می‌دهد که این دو بقایای ابرنواختری صرفاً همسایه‌هایی تصادفی نیستند؛ بلکه ممکن است بقایای یک منظومه ستاره‌ای دوتایی باشند. این کشف نخستین مورد تأییدشده‌ای است که در آن دو بقایای ابرنواختر به یک جفت ستاره همدم نسبت داده می‌شوند.

میلتیادیس میخالیدیس، نویسنده‌ی اول مقاله و اخترفیزیک‌دان و پژوهشگر پسادکترا از دانشگاه استنفورد، به لایو ساینس گفت: «ما واقعاً به دنبال بقایای ابرنواختر دوتایی نبودیم.» تیم پژوهشی در ابتدا قصد داشت ویژگی‌های G189.6+3.3 را بررسی کند؛ جرمی که مدت‌ها زیر سایه‌ی همسایه‌ی درخشان‌تر خود قرار گرفته بود. IC 443 یکی از مطالعه‌شده‌ترین بقایای ابرنواختری در کهکشان است و از نخستین نمونه‌هایی به شمار می‌رود که توانایی‌اش در شتاب‌دادن به پروتون‌ها تأیید شده؛ یکی از عناصر کلیدی در تولید پرتوهای کیهانی یا ذرات پرانرژی‌ای که پیوسته به جو زمین برخورد می‌کنند.

پژوهشگران با ترکیب داده‌های پرتو گامای فرمی با مشاهدات پرتو ایکس، امواج رادیویی، فرابنفش و نور مرئی، توانستند سیگنال کم‌نور G189.6+3.3 را از میان داده‌ها استخراج کنند و به نکته‌ای عجیب پی ببرند: این بقایا برخلاف انتظار به‌طور یکنواخت نمی‌درخشند. نیمه‌ی شمالی آن عمدتاً تحت سلطه‌ی پروتون‌های شتاب گرفته است، در حالی که نیمه‌ی جنوبی بیشتر تحت تأثیر الکترون‌ها قرار دارد. این نخستین بار است که چنین جدایی واضحی درون بقایای ابرنواختر مشاهده می‌شود.

به گفته‌ی میخالیدیس، توضیح این اختلاف به محیط اطراف بقایا بازمی‌گردد. …