فرازِ تاریخیِ انقلاب مشروطه میگذرد؛ آرمانی ملی که با همبستگی و وفاق اجتماعی به ثمر نشست؛ رویدادی که نقطهعطفی شکوهمند در تاریخ معاصر و نشانهای روشن از بیداری، هوشمندی و آزادیخواهی ملت بزرگ ایران است. مشروطه، پاسخِ آگاهانه جامعه ایرانی به تنبّهِ ناشی از چالشهای تاریخی و منطقهای بود؛ حرکتی اصیل که تحت هدایت و حمایت علمای بزرگ و با همبستگی بینظیر آحاد مردم، حاکمیت قانون، عدالتخواهی و استقلالطلبی را بهعنوان خواست عمومی تثبیت کرد.
این جنبش پیشگام که نخستین تجربه نظام پارلمانی و قانونگرایی را در خاورمیانه رقم زد، نشان داد که مردمسالاری و شورا، ریشه در اندیشه و معارف دینی این مرزوبوم دارد؛ حقیقت والایی که با تمسک به تعبیر شریف قرآن که میفرماید «وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ»، زینتبخش نهاد قانونگذاری در ایران شد و الگویی ماندگار از حکمرانی متکی بر خواست مردم را پیش روی ملتهای منطقه نهاد.
در این میان، نقش خطه قهرمانپرور آذربایجان و تبریز سرافراز، نقشی ماندگار و بیبدیل است. آذربایجان که همواره دژ استوار ایرانزمین در برابر بیگانگان بوده، در عصر مشروطه نیز با پایمردی مجاهدانی چون ستارخان و باقرخان و به پشتیبانی مردمی فهیم، به سنگرِ شکستناپذیرِ دفاع از قانون و حقوق ملت تبدیل شد. تدوین متمم قانون اساسی و ایستادگی در برابر استبداد محمدعلیشاهی، ثمره همین نگاه هوشمندانه بود که جایگاه فرزندان این دیار را در کنار دیگر آزادیخواهان …
