میگنا - چرا نباید قبل از خواب گوشی به دست بگیریم؟

چند دقیقه قبل از خواب، گوشی را برمی‌داریم؛ بی‌آنکه بدانیم قرار است چند دقیقه بعد آن را کنار بگذاریم. یک پیام را جواب می‌دهیم، نگاهی به شبکه‌های اجتماعی می‌اندازیم، چند خبر را مرور می‌کنیم و شاید در آخر، گوشی را کنار می‌گذاریم و چشم‌هایمان را می‌بندیم اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود؛ ممکن است خواب آن‌طور که انتظار داریم به سراغمان نیاید، خوابمان سبک و ناآرام باشد و صبح، به جای احساس سرحالی، با خستگی و بی‌حوصلگی از خواب بیدار شویم. گوشی به دست گرفتن در دقایق پیش از خواب، شاید بیشتر از چیزی که تصور می‌کنیم با کیفیت خواب شبانه‌مان ارتباط داشته باشد. تلفن هوشمندی که تقریباً همیشه در دسترس ماست، حالا به یکی از موضوعات مورد توجه در بحث خواب تبدیل شده است.

تأثیر نور صفحه نمایش بر ملاتونین

یکی از دلایلی که استفاده از گوشی در ساعات پایانی شب می‌تواند خواب را مختل کند، نوری است که از صفحه نمایش به چشم می‌رسد. نمایشگر تلفن‌های هوشمند، مانند بسیاری از وسایل الکترونیکی، نور با طول موج کوتاه دارد که بخش قابل‌توجهی از آن در محدوده نور آبی قرار می‌گیرد. این نور برای سیستم تنظیم‌کننده ساعت زیستی بدن اهمیت دارد؛ زیرا سلول‌های حساس به نور در شبکیه، دریافت آن را به مغز منتقل می‌کنند.

این پیام می‌تواند ترشح ملاتونین، هورمونی که بدن با افزایش آن برای خواب آماده می‌شود، کاهش دهد یا زمان افزایش آن را به تأخیر بیندازد. به همین دلیل قرار گرفتن در معرض نور صفحه نمایش درست در زمانی که بدن باید به سمت خواب و آرامش حرکت کند، می‌تواند مغز را در وضعیت هوشیارتری نگه دارد.

پژوهش‌های آزمایشگاهی نیز نشان داده‌اند که استفاده از وسایل نوردهنده در ساعات پیش از خواب می‌تواند شروع خواب را به تأخیر بیندازد و احساس خواب‌آلودگی را کاهش دهد.

مسئله فقط نور آبی نیست اما مسئله فقط نور آبی نیست. خودِ استفاده از گوشی نیز می‌تواند زمان خواب را عقب بیندازد؛ پیام‌ها، ویدئوها، شبکه‌های اجتماعی و حتی دنبال کردن یک خبر می‌توانند ذهن را درگیر و هوشیار نگه دارند و باعث شوند زمانی که قرار بود صرف خواب شود، به تماشای صفحه نمایش بگذرد.

بخشی از خواب که نباید نادیده گرفت از سوی دیگر، برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که استفاده از نمایشگرها پیش از خواب می‌تواند بر مرحله REM خواب نیز اثر بگذارد؛ مرحله‌ای که در آن مغز فعالیت زیادی دارد و در تثبیت حافظه، یادگیری و پردازش احساسات نقش دارد. به بیان ساده‌تر، کیفیت این بخش از خواب می‌تواند بر این اثر بگذارد که مغز در طول شب چقدر فرصت پیدا کند اطلاعات روز را پردازش و برای روز بعد آماده شود.

بنابراین وقتی گوشی را درست پیش از خواب به دست می‌گیریم، ماجرا فقط چند دقیقه خیره شدن به یک صفحه روشن نیست. نور صفحه، محتوای آن و زمانی که صرف استفاده از گوشی می‌کنیم، همگی می‌توانند روند طبیعی آماده شدن بدن و مغز برای خواب را تحت تأثیر قرار دهند.