به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، بحث درباره اصلاح سیاست بنزینی در ایران دیگر صرفا به قیمت هر لیتر سوخت محدود نیست. رشد مصرف، فاصله میان تولید و تقاضا، هزینه تامین بنزین و همچنین جذابیت قاچاق به دلیل شکاف شدید قیمت داخلی و کشورهای همسایه، مجموعهای از مسائل بههمپیوسته را شکل داده است. بر اساس اعلام مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، متوسط مصرف بنزین در ابتدای سال ۱۴۰۵ حدود ۱۲۹ میلیون لیتر در روز بوده و این رقم در تیرماه به ۱۳۴.۵ میلیون لیتر رسیده است. در همین بازه، متوسط تولید بنزین پالایشگاههای کشور حدود ۱۰۹ میلیون لیتر در روز اعلام شده و حدود ۱۲ میلیون لیتر دیگر نیز از محل بنزین اختلاطی تامین شده است.
این شکاف در حالی شکل گرفته که اختلاف قیمت بنزین ایران با کشورهای اطراف همچنان بسیار بالاست. بر اساس دادههای مرداد ۱۴۰۵، قیمت هر لیتر بنزین در ایران حدود ۰.۰۲۹ دلار بوده، در حالی که این رقم در آذربایجان حدود ۰.۶۸ دلار و در پاکستان حدود ۱.۲ دلار گزارش شده است. چنین فاصلهای، انگیزه اقتصادی قاچاق سوخت را به یکی از مسائل اصلی سیاستگذاری بنزین تبدیل میکند.
در چنین شرایطی، ایده تخصیص سهمیه به کد ملی و امکان مبادله آن در یک بازار آزاد فرضی، با هدف توزیع عادلانهتر یارانه و مدیریت مصرف مطرح شده است؛ اما پرسش اصلی این است که آیا ایجاد چنین بازاری واقعا مسئله بنزین را حل میکند یا شکل جدیدی از بازار و واسطهگری برای سوخت ارزان ایجاد خواهد کرد؟ درودیان: طرح تخصیص بنزین به کد ملی از نظر نظری و اجرایی معیوب است
حسین درودیان، اقتصاددان، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو درباره ایده تخصیص سهمیه بنزین به کد ملی و ایجاد بازار آزاد برای مبادله آن گفت: این ایده در تاریخ سیاستگذاری جهان کاملا غریب، نوآورانه به معنای منفی، نامأنوس و بیسابقه است و از نظر نظری و اجرایی طرحی معیوب به شمار میرود.
وی با اشاره به نبود یک سند مکتوب و مدون درباره جزئیات این طرح افزود: در شرایط فعلی، بخش قابل توجهی از اطلاعات درباره طرح از اظهارنظرهای پراکنده به دست میآید و همین موضوع یکی از مهمترین ریسکهای آن است؛ چراکه میتواند ابهام شدیدی درباره قیمت نهایی بنزین پس از اجرا ایجاد کند و به التهاب و عدماطمینان در اقتصاد دامن بزند.
درودیان …
