جنگ اوکراین و روسیه بر سر چه آغاز شد؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ جنگ روسیه و اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ ناگهان از آسمان نیفتاد؛ پشت آن سال‌ها رقابت مسکو و غرب بر سر آینده امنیت اروپا، گسترش ناتو و جایگاه اوکراین قرار داشت. پیوستن اوکراین به ناتو می‌توانست یک ائتلاف نظامی رقیب را مستقیماً به یکی از حساس‌ترین مناطق پیرامونی روسیه برساند.   همه‌چیز از کی‌یف شروع شد؟

برای فهم حساسیت تاریخی روسیه نسبت به اوکراین باید به قرون میانه بازگشت؛ به روسِ کی‌یف. این دولت از قرن نهم میلادی در اروپای شرقی شکل گرفت و کی‌یف مرکز سیاسی آن بود. به نوشته دانشنامه بریتانیکا، روسِ کی‌یف یکی از مهم‌ترین دولت‌های اروپای شرقی در قرون میانه بود و میراث آن بعدها در تاریخ روسیه، اوکراین و بلاروس ادامه یافت.

البته این تاریخ مشترک به معنای آن نیست که اوکراین در تمام طول تاریخ بخشی از روسیه بوده است. سرزمین‌های اوکراین امروزی در دوره‌های مختلف تحت حاکمیت قدرت‌هایی همچون روسیه، لهستان، لیتوانی و امپراتوری هابسبورگ قرار داشتند.

با این حال، همین گذشته مشترک در روایت تاریخی مسکو جایگاه مهمی دارد. روسیه اوکراین را نه صرفاً یک همسایه خارجی، بلکه سرزمینی با پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و تمدنی با روسیه می‌داند.  

  انقلاب ۱۹۱۷؛ اوکراین در دل شوروی

فروپاشی امپراتوری روسیه در سال ۱۹۱۷ خلأ قدرت بزرگی ایجاد کرد. جنبش‌های ملی اوکراینی برای خودمختاری و استقلال فعال شدند و جنگ داخلی روسیه، اوکراین را به میدان رقابت بلشویک‌ها، نیروهای ضدبلشویک و ملی‌گرایان اوکراینی تبدیل کرد.

در نهایت، بخش عمده اوکراین وارد ساختار شوروی شد و جمهوری شوروی اوکراین در سال ۱۹۲۲ یکی از جمهوری‌های تشکیل‌دهنده اتحاد شوروی شد.

بنابراین، نمی‌توان گفت ملت اوکراین در انقلاب ۱۹۱۷ «ساخته شد»؛ هویت اوکراینی سابقه‌ای طولانی‌تر داشت. اما تحولات پس از انقلاب، چارچوب سیاسی جدیدی ایجاد کرد که اوکراین را به‌عنوان یک جمهوری مشخص در ساختار شوروی تثبیت کرد.   چرا اوکراین برای روسیه مهم است؟

اوکراین برای اتحاد شوروی یک جمهوری معمولی نبود. موقعیت جغرافیایی، جمعیت، ظرفیت کشاورزی و صنعتی و دسترسی به دریای سیاه، اهمیت راهبردی آن را بالا برده بود. …